Τρίτη, 7 Νοεμβρίου 2017

Στήριγμα...


Λένε πως, τους φίλους που κάνουμε μέχρι τα 12 χρόνια μας, του θυμόμαστε για μια ζωή.
Κάπως έτσι πρέπει να είναι. Είναι βλέπεις τα χρόνια εκείνα που τα χαρακτηρίζει η ξεγνοιασιά, το παιχνίδι, η ελαφρότητα της ύπαρξης.
Ήταν τότε που το μόνο που είχε ενδιαφέρον για τα παιδιά ήταν να βγούν από το σπίτι μετά το σχολείο και να επιστρέψουν όταν τα φώτα του δρόμου είχαν ανάψει. Ήταν η εποχή της αθωότητας, τα χρόνια που η εγκληματικότητα στις γειτονιές ήταν κάτι σπάνιο, που η κρατική τηλεόραση άνοιγε το πρόγραμμά της στις 5 το απόγευμα με τον "Θησαυρό της Βαγίας" ή την "Εκπαιδευτική τηλεόραση" και το έκλεινε αμέσως μετά το δελτίο των 12 με τον Εθνικό Ύμνο και την εικόνα της γαλανόλευκης να κυμματίζει γαλήνια... Ήταν πριν η ιδιωτική τηλεόραση βάλει στα σπίτια μας την "πολυφωνία", τα δεκάδες σήριαλ, τις πρωινές εκπομπές, τα τηλεπαιχνίδια του Σαββατοκύριακου και τις αμέτρητες διαφημίσεις. Πριν τα σαλόνια των σπιτιών γεμίσουν εγκλήματα, αίμα και βόμβες σε ζωντανή μετάδοση από το Ιράκ και τον εμφύλιο στην Γιουκοσλαβία.

Στα 10 μου χρόνια πρέπει να είχα τους καλύτερους φίλους που απέκτησα ποτέ μου. Ούτε θυμάμαι πώς γνωρίστηκα με κάποιους από αυτούς, είτε έκαναν οι γονείς μας παρέα είτε ήταν από τη μοίρα γραφτό να σμίξουμε αφού μια πόρτα στην κυριολεξία χώριζε τα σπίτια μας.
Ο πιο παλιός γνώριμος είναι οπωσδήποτε ο Βαλάντης. Οι μανάδες μας έκαναν παρέα από μικρές ήταν αναπόφευκτο να κάνουμε κι εμείς. Πέρασαν τα χρόνια, γίναμε κουμπάροι, αυτό είναι μια άλλη ιστορία που δεν χωράει εδώ.
Λίγο πιο κάτω από το πατρικό μου σπίτι έμενε ο Μιχάλης. Καλό παιδί, λιγάκι "χοντροκομμένος" στους τρόπους του αλλά δεν με πείραζε καθόλου. Τον καταπίεζαν πολύ οι γονείς του, κάποια στιγμή αυτό μπήκε ανάμεσά μας. Δεν άντεχα να τον βλέπω να υποφέρει από τις φωνές και τις απειλές της μάνας του κάθε φορά μόνο και μόνο για να μπορέσει να βγει λίγο από το σπίτι.
Απέναντι από τον Μιχάλη έμενε ο Ανδρέας. Καλότροπο παιδί, μου άρεσε πολύ να κάνω παρέα μαζί του επειδή δεν ήταν σαν εμάς τους υπόλοιπους. Σεμνός και μετρημένος, ήταν αυτό το χαρακτηριστικό του που αργότερα με έκανε να σιχαίνομαι τον ηγεμονικό του πατέρα για την καταπίεση και τη βία που ακούσε πάνω του με το παραμικρό παράπτωμα. Ακόμα και σήμερα όταν ακούσω το χαρακτηριστικό επώνυμο του Ανδρέα από κάποιον, στο νου μου φέρνω αυτό τον ψυχρό άνθρωπο που δεν επέτρεπε στο παιδί του καμία παρεκτροπή.
Στο στενάκι που έμενε η γιαγιά μου έμενε κι ο Γιάννης, Μαρίνα θυμάμαι λέγαν τη μαμά του, είχε μια μικρή αδερφή που τα σγουρά μαλλιά της ήταν μονίμως γεμάτα κόνιδες. Ο πατέρας του δούλευε στα παλιά σφαγεία αλλά πρέπει να ήταν καλός άνθρωπος. Τώρα που γράφω αυτές τις γραμμές συνειδητοποιώ πως δεν θυμάμαι να άκουσα ποτέ τη φωνή του. Ένας άνθρωπος σαν σκιά, σαν φάντασμα. Κάναμε πολύ παρέα με τον Γιάννη, η μάνα μου μόνιμα μου έλεγε να τον αποφεύγω γιατί ήταν πολύ ζωηρός και δημιουργούσε κατά καιρούς προβλήματα. Σπάνια της έδινα σημασία.
Κάποια στιγμή ενώ ήμουν στις μεσαίες τάξεις του δημοτικού, εγκαταστάθηκε μια οικογένεια απέναντι ακριβώς από το πατρικό μου. Η μάνα παλιά γνώριμη με τη δική μου από τα παιδικά τους χρόνια, ο πατέρας και τα δύο τους αγόρια, ο Νίκος και ο Αποστόλης. Μετακόμισαν από τον Πειραιά, αγνοώ το λόγο, όμως με τα παιδιά δέσαμε από την πρώτη στιγμή και γίναμε αχώριστοι. Η μετακόμιση αυτή εκτός από τους ίδιους, είχε πολλές συνέπειες και για μένα και κατ' επέκταση για την παρέα ολόκληρη. Τα δύο αδέρφια όπως είναι φυσικό είχαν εντελώς διαφορετική νοοτροπία για τα πράγματα αφού προέρχονταν από μια άλλη κοινωνία. Ήταν πιο απελευθερωμένα, τα όρια που τους επέβαλαν ήταν πιο χαλαρά, η βρισιά δεν ήταν λάθος, η πορνό τράπουλα δεν ήταν ταμπού γι' αυτούς. Στο σαλονάκι τους είδα την πρώτη μου βιντεοκασέτα, είπα την πρώτη μου βρισιά, έμαθα τί είναι Walkman, έπαιξα για ώρες πολλές Subbuteo.
Την εποχή εκείνη, τέλη της δεκαετίας του 1980, τα οικιακά ηλεκτρονικά παιχνίδια ήταν λιγοστά. Δεν υπήρχαν ακόμα τα PlayStation και τα Nintendo, ο βασιλιάς των βιντεο-παιχνιδιών ήταν το Atari με τα υποτυπώδη γραφικά και κάποια Commodore computers που φόρτωναν από μαγνητικές ταινίες και συνδέονταν στην τηλεόραση. Η ευλογία των παιδικών μου χρόνων ήταν πως όλα αυτά ήταν για τις τσέπες των λίγων και σίγουρα όχι για την τσέπη των δικών μου γονιών που αγωνίζονταν να μεγαλώσουν πέντε παιδιά. Το ίδιο ίσχυε και για τους υπόλοιπους στην παρέα και μόνη μας διέξοδος ήταν τα "μπιλιαρδάδικα" της εποχής με τα θρυλικά ηλεκτρονικά arcade παιχνίδια που για να μπορέσει κάποιος να παίξει, έπρεπε να του περισσεύει το "δεκάρικο" αφού πρώτα μπορούσε να διαβεί το κατώλφι της πόρτας που κανονικά ήταν απροσπέλαστο για την ηλικία μας.
Όλα αυτά που καθόλου δεν μας άρεσαν τότε αλλά θεωρώ πως ήμασταν τόσο μα τόσο τυχεροί που έμπαιναν εμπόδιο στις ορέξεις μας, μάς έσπρωχναν κάθε απόγευμα μετά το τέλος της "ώρας κοινής ησυχίας", στον δρόμο!
Το καθημερινό μας παιχνίδι ξεκινούσε με ποδόσφαιρο μέχρι να μας καταβρέξει κάποιος γείτονας επειδή του χαλούσαμε την ησυχία, βόλτες με το ποδήλατο που ξέφευγαν από τα στενά όρια της γειτονιάς, σκισμένα παντελόνια, πληγωμένα γόνατα, σημαδεμένα χέρια, φωνές, τσακωμούς, συμφιλίωση και πάλι τσακωμούς και δως του από την αρχή.
Μου κάνει εντύπωση τώρα που τα φέρνω στο μυαλό μου πως, ποτέ όσα χρόνια κάναμε παρέα με τους φίλους των παιδικών μου χρόνων, δεν μαλώσαμε τόσο ώστε να σταματήσουμε να μιλάμε για κάποιο διάστημα μεταξύ μας. Δεν πιαστήκαμε ποτέ στα χέρια, δεν χτυπήσαμε ποτέ ο ένας τον άλλο ηθελημένα. Ήταν μάλλον αυτή η μαγιά που μας έδενε σαν το προζύμι, που γινόμασταν όλοι μια γροθιά όταν κάποιος ενοχλούσε το φιλαράκι μας, που μπορεί να ήμασταν μικροί και άπειροι αλλά νοιώθαμε ο ένας τον άλλο, μοιραζόμασταν τις αγωνίες και τον φόβο. Είχαμε ειλικρινή αγάπη και γι' αυτό ήμασταν δεμένοι.
Ήμασταν ο ένας το στήριγμα του άλλου.

Αυτές τις μέρες ήρθε στο μυαλό μου ένα περιστατικό που έζησα τότε με τους φίλους μου, ένα περιστατικό που αποδεικνύει όλα τα παραπάνω.
Οι γονείς μας μάταια προσπαθούσαν να μας κλείσουν μέσα σε όρια. Διαρκώς με τη μύτη του παπουτσιού μας σβήναμε λίγο από την κιμωλία που σχημάτιζε τον κύκλο γύρω μας και κάναμε βόλτες μακρινές, έξω από αυτόν. Σε μέρη ενδεχομένως επικίνδυνα που όμως, έγιναν η αφορμή να ζήσουμε σε διαστάσεις που τα σημερινά παιδιά δεν έχουν δυστυχώς την ευκαιρία να φανταστούν.
Τα μέρη που ήταν απαγορευμένο να πάμε ήταν κυρίως δύο. Του "Μπαντουβά οι σταύλοι", ένα παλιό συγκρότημα στάβλων, ένα τεράστιο οικόπεδο που σήμερα βρίσκεται ένα μεγάλο σχολικό συγκρότημα στην περιοχή της Κηπούπολης και τα "Νταμάρια", ένα παλιό εγκαταλελειμένο νταμάρι πολύ κοντά στο πατρικό μου με μια πολύ μεγάλη χέρσα έκταση πάνω ακριβώς πάνω από αυτό επίπεδη σαν ταψί στον Κατσαμπά.
Και τα δύο μέρη τα σκέπαζε μυστήριο και όχι άδικα.
Στους μεν "σταύλους" υπήρχαν δύο κτίσματα που έλεγαν πως είναι στοιχειωμένα, όχι άδικα αν σκεφτεί κανείς πως, όπως έμαθα αργότερα, ήταν τόπος βασανιστηρίων, κολαστήριο στα χρόνια του εμφυλιου. Τους αναφέρει μάλιστα η Ρέα Γαλανάκη στον "Αιώνα των Λαβυρίνθων".
Στα δε "νταμάρια", υπήρχαν διάσπαρτα εγκαταλελειμένα κτίσματα από την εποχή που το νταμάρι ήταν ενεργό, ενώ υπάρχει μέχρι σήμερα η φήμη πως φεύγοντας από την Κρήτη οι Γερμανοί είχαν εγκαταλείψει εκρηκτικά και βόμβες διάσπαρτα που έγιναν αφορμή να σκοτωθούν ντόπιοι σε ατυχήματα που ακολούθησαν τον πόλεμο.
Ένα μεσημέρι που η γειτονιά δεν μας χωρούσε, καλοκαίρι ήταν θυμάμαι, όλοι εκτός από εμάς ήθελαν ησυχία και ο τόπος δεν μας έβαζε, κανονίσαμε όλη η "συμμορία" και χωρίς να πούμε τίποτα σε κανέναν καβαλήσαμε τα ποδήλατα και φύγαμε για το νταμάρι για να παίξουμε μπάλα. Το παράπτωμα ήταν βαρύ και αλοίμονό μας έτσι κι έφτανε στ' αυτιά των γονιών!
Θυμάμαι πως εκείνη την εποχή δεν είχα δικό μου ποδήλατο και πήρα του αδερφού μου, ένα παλιό "Velamos" που ο Πέτρος είχε περιποιηθεί κι έμοιαζε σαν αγωνιστικό. Όλα τα παιδιά το ζήλευαν, έλεγαν όλοι στην παρέα πως ήταν το πιο γρήγορο στη γειτονιά. Το καβάλησα και ένοιωθα λες και ήμουν ο ιππότης πάνω στο χρυσοστολισμένο άλογο, λες και το μπόι μου πάνω στη σέλα έφτανε στον ουρανό!
Ξεκινήσαμε όλοι μαζί, περάσαμε το παλιό νεκροταφείο, οι δρόμοι τότε δεν είχαν κίνηση, άντε πού και ένα αυτοκίνητο να συναντούσαμε κι αυτό κατά τύχη. Μετά το νεκροταφείο ξεκινούσε μια κατηφόρα μέχρι το νταμάρι, σε ένα σημείο μόνο έπρεπε να κάνω πετάλι για να περάσω το επίπεδο κομμάτι του δρόμου. Οι υπόλοιποι με κοιτούσαν και ένοιωθα να με θαυμάζουν, παρόλο που τα δικά τους ποδήλατα ήταν σαφώς πιο καινούργια, άλλα με ταχύτητες, άλλα BMX της εποχής, εγώ είχα το πιο γρήγορο, έκανα το λιγότερο πετάλι στην κατηφόρα, τα λάστιχα ίσα που αγγίζαν την καυτή άσφαλτο!
Πενήντα μέτρα πριν το νταμάρι υπήρχε μια απότομη κατηφόρα. Αποφάσισα χωρίς να το πολυσκεφτώ να εντυπωσιάσω ακόμα περισσότερο το "κοινό" μου και, πάτησα μερικές πεταλιές για να την κατέβω ακόμα πιο γρήγορα! Τα λάστιχα φυσούσαν, η αλυσίδα γουργούριζε ευχαριστημένη από την ποσότητα του λαδιού που την άγγιζε, εγώ χαμογελούσα κι ένοιωθα σαν θεός και, κάπου εκεί, ήρθε η καταστροφή... Με την ορμή που κινιόταν το ποδήλατο, ούτε κατάλαβα πως αναιπαίσθητα κουνήθηκε το τιμόνι, το ποδήλατο γύρισε το πλάι εκτοξεύοντάς με από τη σέλα και σύρθηκα για κάμποσα μέτρα με το δεξί μέρος του προσώπου μου στην άσφαλτο, κοιτώντας παράλληλα ένα αυτοκίνητο να περνάει λίγα εκατοστά δίπλα από το κεφάλι μου...
Όταν κατάφερα να συνειδητοποιήσω τί είχε γίνει, ένοιωθα σαν να με είχε πατήσει οδοστρωτήρας. Το πρόσωπό μου ήταν σημαδεμένο και αιμοραγούσε, το ίδιο και το δεξί μου γόνατο, το γόητρό μου όμως ήταν εκείνο που είχε πληγωθεί ανεπανόρθωτα. Πώς ήταν δυνατόν, εγώ, ο "γρήγορος" να την έχω πατήσει έτσι σαν πρωτάρης;
Οι υπόλοιποι μαζεύτησαν γύρω μου. Όχι για να με χλευάσουν, μα για να δουν αν χτύπησα σοβαρά.
Ντρεπόμουν.
Σκεφτόμουν τις συνέπειες με την επιστροφή μου στο σπίτι. Τη φασαρία, τις φωνές, πώς μπορούσα να δικαιολογηθώ στους δικούς μου που παράκουσα την εντολή τους;
Έτσι όπως καθόμουν σαν δαρμένος μέσα στη μέση του δρόμου, αυτό που ακολούθησε με έκανε να αγαπήσω τους φίλους μου ακόμα περισσότερο.
Αντί να με κοροϊδέψουν, αντί να εκμεταλευτούν την αδυναμία μου, έκαναν το όχι και τόσο αυτονόητο. Συσπειρώθηκαν στο πλευρό μου, ενώ θα μπορούσαν να αποστασιοποιηθούν.
Κατέστρωσαν ένα σχέδιο. Θα πηγαίναμε στο νταμάρι να παίξουμε μπάλα όπως είχαμε συμφωνήσει και θα σκηνοθετούσαμε ένα χτύπημα κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού που, δεν θυμάμαι πώς ακριβώς το είχαμε σκεφτεί, θα μας ενέπλεκε όλους, ώστε να μην πέσει πάνω μου βαριά η δαμόκλειος σπάθη της τιμωρίας.
Έτσι κι έγινε. Στο γηπεδάκι που είχαμε διαμορφώσει στο νταμάρι, άρχισαν όλοι να κοπανιόνται σαν τρελοί, να πέφτουν κάτω, να λερώνουν τα ρούχα τους, να σκίζουν τα παντελόνια τους, μόνο και μόνο για να μην φαίνομαι ο μόνος χτυπημένος.
Για το χατήρι του φίλου.
Αργά το απόγευμα, επιστρέψαμε στη γειτονιά.
Επιτάφιος θρήνος!
Οι μανάδες ξέσπασαν, τα σπίτια γέμισαν φωνές αγανάκτησης για το θέαμα που παρουσιάζαμε ο καθένας ξεχωριστά και οι σφαλιάρες έπεφταν βροχή!
Θυμάμαι λίγα από εκεί και πέρα.
Θυμάμαι έντονα το πληγωμένο πρόσωπό μου που για μέρες μετά μου έφερνε στο μυαλό το ατύχημα.
Αυτό που δεν θα ξεχάσω ποτέ, είναι το βλέμμα του Αποστόλη στην αυλή του σπιτιού τους, αυτό το βλέμμα που με κοίταξε καθώς τον χτυπούσε και τον έσπρωχνε η μάνα του για να τον βάλει στο σπίτι.
Για χάρη μου.
Δεν ξαναμιλήσαμε ποτέ γι' αυτό το γεγονός.

Τους λάτρεψα ακόμα περισσότερο τους φίλους μου μετά από εκείνο το απόγευμα.
Μπορεί τα χρόνια να πέρασαν, να χωριστήκαμε όταν έφτασε η ώρα να πάμε στο Γυμνάσιο, όμως νοιώθω πως δεν έκανα ποτέ ξανά φίλους όπως εκείνους που είχα στα δέκα μου χρόνια.
Πώς θα μπορούσα άλλωστε;

Οι αλάνες που παίζαμε έγιναν σχολεία και εργατικές κατοικίες, τα παιδιά δεν παίζουν πια μπάλα στους δρόμους ούτε μένουν έξω με φίλους μέχρι να νυχτώσει.
Μόνο η φιλίες μας έχουν μείνει σαν φυλακτό στο μέρος της καρδιάς να μας θυμίζουν πως, μόνη μας τελικά πατρίδα, είναι τα παιδικά μας χρόνια...
 

Πέμπτη, 2 Νοεμβρίου 2017

Το τρέμουλο...



Η μεγαλύτερη ευεργεσία που δίνει το τρέξιμο στον δρόμο δεν είναι ούτε η ευεξία, ούτε η καλή φυσική κατάσταση.
Είναι το δέσιμο για τον κοινό σκοπό, για την ίδια τρέλα και την αγάπη με τους άλλους ανθρώπους, γνωστούς και άγνωστους που αγκομαχάνε τριγύρω μαζί σου!
Στα δύο περίπου χρόνια που τρέχω, έχω τρέξει σε αγώνες δρόμου, βουνού, επίπεδους, με ανηφόρες που μου έπαιρναν την ανάσα, σε πόλεις και χωριά της Κρήτης. Θυμάμαι τον κάθε αγώνα ξεχωριστά, κάθε στιγμή που κουράστηκα, που δυσκολεύτηκα, που τέλειωσαν οι ανάσες μου και ήμουν έτοιμος να καταρρεύσω. Θυμάμαι αγώνες που απόλαυσα τον τερματισμό όσο τίποτε και άλλους που τερμάτισα με αγωνία μήπως λιποθυμήσω και γίνω ρεζίλι στον κόσμο που κοιτούσε τριγύρω.
Ένας από τους αγώνες που θα μείνουν για πάντα χαραγμένος στη μνήμη μου, είναι ο 3ος Ημιμαραθώνιος Κρήτης που έγινε στο Αρκαλοχώρι την 1η Οκτωβρίου 2017.
Τον περίμενα με ιδιαίτερη αγωνία αυτό τον αγώνα από την ημέρα κιόλας της προκήρυξής του γιατί δεν είχα καταφέρει να τον τρέξω πέρυσι. Η αγωνία μου έγινε λαχτάρα κι ευτυχία όταν η Κατερίνα από την Θεσσαλονίκη το καλοκαίρι μου είπε πως θα έρθει με τους φίλους της για να τρέξουμε μαζί!
Από τη στιγμή που το έμαθα δεν έβλεπα την ώρα, ξέχασα τον αγώνα, το τρέξιμο, τις προπονήσεις και το μόνο που λαχταρούσα πλέον ήταν να βρεθώ κοντά σε φίλους αγαπημένους να τρέξουμε μαζί, να τερματίσουμε δίπλα-δίπλα. Το χαμόγελο, την κουβέντα, τις στιγμές!
Μέχρι να φτάσει η ευλογημένη στιγμή του αγωνιστικού τριημέρου συνέβησαν πολλά στη ζωή μου. Τα όμορφα προσπάθησα να τα ζήσω με όλη μου την καρδιά. Στα δύσκολα πάντα μα πάντα ερχόταν το "Αρκαλοχώρι" στο μυαλό μου...
Όταν πονούσα έφερνα τη στιγμή του τερματισμού δίπλα στους αγαπημένους στο μυαλό μου και ο πόνος λιγόστευε, γινόταν χάδι, δάκρυ και λυγμός και εξαφανιζόταν! Τί είναι ο πόνος μπρός στην ευτυχία; Ένα σημαδάκι στο τζάμι που καθαρίζει με το δάχτυλο!
Η μέρα έφτασε, οι φίλοι ήρθαν! Τί ευλογία! Τί ευτυχία να βρίσκεσαι με ανθρώπους χαμογελαστούς που δεν τσιγκουνεύονται τον λόγο τον καλό, την όμορφη κουβέντα!

Χαρήκαμε, κουβεντιάσαμε, αγκαλιαστήκαμε, κλάψαμε.
Ένοιωσα λυτρωμένος μόνο και μόνο με τους την παρουσία τους, ειδικά της Κατερίνας που σε κάθε στιγμή, καλή ή κακή είναι εκεί, πρόθυμη να μου μιλήσει, να μου περάσει τη δύναμή της.
Να μου δώσει κουράγιο να συνεχίσω.

Σταθήκαμε όλοι μαζί στην εκκίνηση, η Κατερίνα, ο Γιάννης, η Ελισάβετ, ο Αλέξανδρος κι εγώ και ανταλλάσσαμε παιχνιδιάρικες ματιές για να "μετρήσουμε" ο ένας τον άλλο, για να δούμε πώς θα κινηθούμε στον αγώνα, τη στρατηγική που είχε ο καθένας σκοπό να ακολουθήσει. Ποιά στρατηγική δηλαδή που με τα γέλια και τις φωνές μας είχα πάει όλα περίπατο!
Ευτυχώς!
Αποφασίσαμε να τρέξουμε μαζί, πλάι-πλάι και να τραβήξουμε ο ένας τον άλλο, ανάλογα με τη διάθεση. Ο αγώνας ξεκίνησε, το πλήθος των δρομέων μας προσπερνούσε κι εμείς όσο περνούσε η ώρα, γελούσαμε και περισσότερο! Η Ελισάβετ και η Κατερίνα έκαναν φίλο όποιον περνούσε από πλάι τους, έπιασαν κουβέντα με τη Μαρουσώ από τη Σκόπελο, έδωσαν ραντεβού στον Κλασικό με δύο κοπέλες από την Αθήνα κι εγώ έτρεχα δίπλα στον Αλέξανδρο, πασχίζοντας καλά και σώνει να τον ξαναβαπτίσω Σταύρο, μάλλον γιατί αυτό το όνομα χωρούσε πιο άνετα στο λαχάνιασμά μου!
Τα χιλιόμετρα περνούσαν ευχάριστα. Σε κάθε χωριό που περνούσαμε, η Ελισάβετ φώναζε «-Έλα η Θεσσαλονίκη!!» και ο κόσμος ξεσπούσε σε ζητωκραυγές και χειροκροτήματα! Στο Θραψανό τρέχαμε δίπλα-δίπλα με την Κατερίνα, είχαμε ξεχωρίσει λιγάκι από τα παιδιά, όταν μια ηλικιωμένη μαυροφορεμένη γυναίκα άπλωσε το χέρι της και μας έδωσε από μία καραμέλα… Συγκινήθηκα, θυμήθηκα πολύ έντονα τη γιαγιά μου.

Όταν η κούραση άρχισε να μας καταβάλει, καθένας μας έψαχνε κάτι να του κρατήσει το μυαλό. Δεν δυσκολεύτηκα να βρω το δικό μου «κάτι». Μέτρο με το μέτρο, όταν τα πόδια άρχισαν να μην υπακούν, γυρνούσα προς την Ελισάβετ και της φώναζα: «-ΕλιΣΑβετ!». Αυτό ήταν! Και πάλι γέλια και πάλι φωνές και η διαδρομή όλο και γινόταν πιο μικρή!
Τα τρία τελευταία χιλιόμετρα της διαδρομής ήταν δύσκολα, ανηφορικά. Η Ελισάβετ κουράστηκε, στην τελευταία ανηφόρα 100 μέτρα πριν τον τερματισμό ξεκίνησε να περπατάει. Την έπιασα από το χέρι, την τράβηξα μαζί μας. «-Έλα, είπαμε θα τερματίσουμε μαζί!»
Μπήκαμε στην ευθεία του τερματισμού δίπλα-δίπλα και οι τέσσερις. Πιαστήκαμε σφιχτά από τα χέρια, τα σηκώσαμε ψηλά και με χαμόγελο μέχρι τον ουρανό, τερματίσαμε!
Πόση χαρά, πόση ευτυχία!
Ένας αγώνας «μαζί», τόσο σπουδαίο αυτό το μαζί, πόσο απαίσιο μοιάζει το «μόνος» όταν έχεις φίλους!

Στον 3ο ημιμαραθώνιο Κρήτης έζησα δύο στιγμές που θα μου μείνουν χαραγμένες στο μυαλό, όσες συγκινήσεις κι αν ζήσω σε αγώνες στο μέλλον. Μία πριν τον αγώνα και μία λίγο μετά τον τερματισμό.

Πριν τον αγώνα, καθώς στεκόμασταν στην εκκίνηση με την Κατερίνα, παρατήρησα το χέρι της. Έτρεμε, προσπαθούσε να το σταματήσει αλλά μάταια.
Τη ρώτησα:
«-Κατερίνα, τρέμεις;» και μου απάντησε «-Πάντα.»
Μετά τον αγώνα, στεκόμασταν στην ουρά για να πάρουμε το δίπλωμά μας όταν ένοιωσα πίσω μου την Ελισάβετ. Γύρισα να της χαμογελάσω κι εκείνη με αγκάλιασε και μου είπε:
«-Σ’ ευχαριστώ πολύ».

Βούρκωσαν τα μάτια μου.

Τίποτα άλλο…. Δεν υπάρχουν λόγια να περιγράψουν κάτι που μόνο όσοι έχουν βρεθεί «στον δρόμο» μπορούν να νοιώσουν.

Τερματίζοντας τα 21,097 χλμ του ημιμαραθωνίου, έτρεξα τα 5 χλμ μαζί με την κόρη μου, αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία! J

Και στην άλλη με το καλό!

 


 

Η καραμέλα που μου έδωσε η γιαγιούλα στο Θραψανό

Με την Κατερίνα στην εκκίνηση

Ο Γιάννης, εγώ, η Κατερίνα, η ΕλιΣΑβετ και ο Αλέξανδρος


 

Κυριακή, 10 Σεπτεμβρίου 2017

"Ηθοποιός, σημαίνει Φως"... όμως και η υποκριτική έχει τις σκοτεινές στιγμές της!


Την πιο σκοτεινή της στιγμή πρέπει να την γνώρισε η ηθοποιία τον Ιανουάριο του 1989 όταν αποφάσισα να.. ασχοληθώ με το θέατρο!
Χρόνια πριν ακόμα η Disney βγάλει στις αίθουσες το γνωστό παραμύθι, ο Σύνδεσμος Φροντιστηρίων Ξένων Γλωσσών Ανατολικής Κρήτης, αιώνες μπροστά από την εποχή του (!!!), αποφάσισε να ανεβάσει την παράσταση "Ο Αλλαντίν και το μαγικό λυχνάρι" με πρωταγωνιστές μαθητές από τα φροντιστήρια Αγγλικών του Ηρακλείου!
Υπεύθυνος της παράστασης, σεναριογράφος και σκηνοθέτης ήταν ο καθηγητής μου Γιάννης Μελεσσανάκης ο οποίος, λόγω της συμπάθειας που μου είχε, φρόντισε εντέχνως να παρακάμψει στην περίπτωσή μου τον κανόνα που είχε τεθεί οι "ηθοποιοί" να έχουν έστω το PALSO Elementary και να με καλέσει να λάβω μέρος στον θίασο.
Και όταν μιλάμε για θίασο, μην φανταστεί κανείς κανένα ομοιογενές σύνολο! Εγώ ήμουν ο μικρότερος σε ηλικία στην πρώτη γυμνασίου τότε, το μοναδικό αγόρι, ενώ ορισμένα από τα κορίτσια βρίσκονταν σε επίπεδο lower και έδιναν γενικές εξετάσεις για να περάσουν στο πανεπιστήμιο την επόμενη χρονιά!
Ξεκινήσαμε πρόβες στον χειμώνα του 1988. Συναντιόμασταν κάθε Σάββατο απόγευμα στα παλιά γραφεία του συλλόγου που βρίσκονταν στην οδό Βικέλα στο κέντρο του Ηρακλείου.
Θυμάμαι με πολύ νοσταλγία τις μέρες εκείνες. Ήταν μια ευκαιρία για μένα να αλλάξω παραστάσεις, να κάνω παρέα με παιδιά μεγαλύτερα από μένα. Να ζήσω κάτι διαφορετικό.
Το υποκριτικό μου ταλέντο δεν μπορώ να πω οτι ξεχώριζε (ίσα-ίσα!), όμως είχα όπως και οι υπόλοιποι πολύ όρεξη για αυτό που κάναμε. Δεν θα ξεχάσω πως από τα κοστούμια μέχρι τα σκηνικά ήταν όλα αποτέλεσμα της προσωπικής μας εργασίας, της τρέλας που μας είχε κατακυριεύσει.
Η γενική πρόβα που κάναμε μερικές μέρες πριν την παράσταση στο κινηματοθέατρο Αστόρια, ήταν και παραμένει για μένα κάτι το πρωτόγνωρο. Παρασκήνια, καμαρίνια, το στήσιμο των σκηνικών, πρόβα ξανά και ξανά...
Και μετά η παράσταση.....
Δεν θυμάμαι λεπτομέρειες, ειλικρινά. Ήμουν τόσο ζαλισμένος όταν βγήκα στη σκηνή να πω τις ατάκες μου που σχεδόν δεν κατάλαβα πως άρχισε και πώς τέλειωσε όλο αυτό.
Τα μόνα πράγματα που κατάφερα να συγκρατήσω ήταν η ζέστη από τους προβολείς που ένοιωσα στο πρόσωπο μόλις βγήκα στη σκηνή και οι φωνές των φίλων μου από τον εξώστη!
Η... επιτυχία μας συνεχίστηκε μετά από μερικές μέρες σε μια δεύτερη παράσταση που δώσαμε στον χώρο του Λυκείου Αγίας Βαρβάρας, μερικά χιλιόμετρα έξω από το Ηράκλειο, βελτιωμένοι τεχνικά και υποκριτικά είναι η αλήθεια, χωρίς συνέχεια πάντως.
Κρίμα.
Ήταν η τελευταία φορά που βρεθήκαμε όλοι μαζί.
Από τα παιδιά που είχαμε λάβει μέρος στην παράσταση, δεν θυμάμαι και πολλά.
Θυμάμαι πολύ έντονα τη Σοφία που είχε τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Πολύ έντονη προσωπικότητα. Δυναμικός χαρακτήρας, δεν σήκωνε μύγα στο σπαθί της και ο καυγάς με τον σκηνοθέτη ήταν μια καθημερινότητα! Τα σαρδάμ της ήταν συνεχόμενα, σαν χαλασμένο κασετοφωνάκι ένα πράγμα, όμως αγαπούσε το τραγούδι και η φωνή της ήταν εξαιρετική.
Η Μαρία κρατούσε τον ρόλο της μητέρας. Η γλωσσού της παρέας! Ένα εξαιρετικό παιδί, μια παραγωγός αβίαστου γέλιου, τσιριχτή φωνή και μεγάλο υποκριτικό ταλέντο! Εμένα προσωπικά μου θύμιζε τη Ρένα Βλαχοπούλου στα νιάτα της!
Η Βάσω ήταν η μεγαλύτερη από όλους μας. Άνθρωπος αθόρυβος, τόσο που δεν θυμάμαι καν τον ρόλο της. Ήταν όμως πολύ γλυκειά και την φέρνω στο μυαλό μου με αγάπη.
Η μοναδική από τις συμμετέχουσες που "συναντάω" έστω και στο facebook ακόμα και σήμερα, είναι η Δέσποινα. Κρατούσε τον ρόλο της αγαπημένης του πρωταγωνιστή. Αιθέρια, ντελικάτη. Μια πραγματική ντίβα. Όλοι παιδευόμασταν ένα χειμώνα να μάθουμε πέντε γραμμές κι εκείνη ενώ ερχόταν σπάνια στις πρόβες, ήταν άψογα προετοιμασμένη, τυπική, ουσιαστική... Ανέβηκε στις σκηνή, είπε τις γραμμές της, χόρεψε, τραγούδισε... Άψογη.
Θα θυμάμαι πάντα με αγάπη αυτή την παράσταση.
Με δίδαξε πολλά, συνεχίζει να με διδάσκει αν και πέρασαν τόσα χρόνια.
Το σημαντικότερο όμως που με έκανε να καταλάβω απόψε είναι πως, ακόμα και στις άσχημες στιγμές μας, υπάρχει πάντα κάτι που μπορεί να μας κάνει να νοιώσουμε όμορφα.
Έστω κι αν έχει συμβεί πριν από πολλά πολλά χρόνια.
Μια ξεχωριστή ανάμνηση μπορεί να μας κάνει να χαμογελάσουμε για λόγους που μπορεί να μην είναι προφανείς!

 
 
 

Πέμπτη, 7 Σεπτεμβρίου 2017

Η "Αγέλαστος Πέτρα" και ο Παναγιώτης Φαρμάκης μέσα μου...

Η Αγέλαστος Πέτρα ήταν, σύμφωνα με την μυθολογία, ένας βράχος στην Ελευσίνα πάνω στον οποίο κάθησε η Δήμητρα για να θρηνήσει για την Περσεφόνη την κόρη της που την άρπαξε ο Πλούτωνας.
Ο μύθος αυτός συγκινούσε πάντα τους Έλληνες και οι λόγοι είναι πολλοί.
Η μάνα που χάνει το παιδί της από τον θεό του κάτω κόσμου.
Ο συμβολισμός του θανάτου.
Ο χειμώνας που σκοτεινιάζει τα πάντα.
Και μετά η ανάσταση.
Η Περσεφόνη κάθε Άνοιξη επιστρέφει στην μητέρα της.
Η φύση ξαναγεννιέται.
Τα Ελευσίνια Μυστήρια ήταν μια μυστηριακή τελετή που τελούνταν προς τιμή της Δήμητρας και της Περσεφόνης, ήταν δε η ιερότερη και πιο σεβαστή από όλες τις γιορτές της αρχαίας Ελλάδας.
Η απαρχή των Μυστηρίων ανάγεται με βεβαιότητα πριν τον 8ο π.Χ. αιώνα σύμφωνα με την χρονολόγηση των αντικειμένων που βρέθηκαν στον αρχαιολογικό χώρο του Τελεστηρίου.
Τα Ελευσίνια Μυστήρια λάμβαναν χώρα μέχρι το 392 μ.Χ. όταν ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος Α' του Βυζαντίου με διάταγμά του διέταξε το κλείσιμο όλων των αρχαίων ιερών σε μια προσπάθεια να καταστείλει την αντίσταση των οπαδών της αρχαιοελληνικής θρησκείας στην επιβολή του Χριστιανισμού.
Τα τελευταία απομεινάρια των Μυστηρίων εξαλείφθηκαν το 396 όταν ο βασιλίας των Γότθων Αλάριχος, συνοδευόμενος από χριστιανούς ιερείς, κατέστρεψε το ιερό της Ελευσίνας και θανάτωσε όλο το ιερατείο....
Οι εποχές που ακολούθησαν φέρθηκαν αμείλικτα στην Ελευσίνα.
Πόνος κι εγκατάλειψη για μια από τις σημαντικότερες πόλεις της αρχαίας Ελλάδας.
Η ταφόπλακα στην ιστορική σημασία της πόλης, σφραγίστηκε κατά κάποιο τρόπο τον 20ο αιώνα.
Η ευρύτερη περιοχή του κάμπου της Ελευσίνας μετατράπηκε σε βιομηχανική ζώνη διύλησης πετρελαίου, οι γύροι λόφοι έγιναν πρώτη ύλη του τσιμέντου που χρησιμοποιήθηκε στην Αθήνα της αντιπαροχής από τα εργοστάσια της περιοχής και η Ελευσίνα υποβαθμίστηκε τόσο πολύ που το όνομά της έχει γίνει συνώνυμο της βιομηχανοποίησης, της εγκατάλειψης, της κακώς εννοούμενης ανάπτυξης.
Ο Φίλιππος Κουτσάφτης
Τον Φίλιππο Κουτσάφτη παρακίνησε στις 20 Μαίου 1988 "Τύχη Αγαθή" όπως ο ίδιος αναφέρει να ξεκινήσει να φτιάξει ένα αφιέρωμα στον τόπο της Περσεφόνης και της Δήμητρας.
Τα γυρίσματα κράτησαν 10 χρόνια και είχαν σαν αποτέλεσμα να δημιουργθεί ένα πραγματικό αριστούργημα που κυκλοφόρησε στις κινηματογραφικές αίθουσες το 2000.


Η ταινία ταξιδεύει μέσα από τα μάτια των κατοίκων της Ελευσίνας στην ιστορία της περιοχής.
Ζωντανεύει την δεκαετή καθημερινότητα των ανθρώπων που ζουν σ αυτή. Νοιώθει τα προβλήματά τους, πονάει με τις ανησυχίες τους.
Περπατάει δίπλα τους στις ανασκαφές που γίνονται στις γειτονιές της, που φέρνουν ξανά στο φως του Ήλιου εικόνες μοναδικές και αμέσως μετά τις κλείνουν πίσω από τις πόρτες μιας αποθήκης.
Ο αρχαιολογικός χώρος γίνεται οικόπεδο, το οικόπεδο οικοδομή και η οικοδομή πολυκατοικία.
Οι άνθρωποι αλλάζουν, οι γειτονιές αλλάζουν.
Μόνο η Ελευσίνα μένει ίδια...
Όσες φορές κι αν δω την Αγέλαστο Πέτρα, τόσο περισσότερο αισθάνομαι πως τελικά το θέμα της ταινίας δεν είναι η Ελευσίνα αλλά ο θεόσταλτος "πρωταγωνιστής" της, ο Παναγιώτης Φαρμάκης.
Ένας άνθρωπος άστεγος, άπατρις που ο σκηνοθέτης τον χαρακτηρίζει "σαλό" ο οποίος έχει μια "σαλεμένη σχέση" με τα αρχαία της περιοχής.
Κι όμως, αυτός ο άνθρωπος ο περιθωριακός, ενδιαφέρεται για την ιστορία του τόπου κι ας μην έχει γεννηθεί εκεί, περνάει τον χρόνο του διασώζοντας ευρύματα που πετάχτηκαν μαζί με μπάζα στη θάλασσα. Ευρύματα σημαντικά που καταλήγουν στις προθήκες των μουσείων...
Κι όλα αυτά όταν οι υπόλοιποι, οι "κανονικοί", οι "πολιτισμένοι", γκρεμίζουν αρχαία τείχη για να χτίσουν πολυκατοικίες και να υψώσουν άλλα, από οπλισμένο σκυρόδεμα και σάρκα, γύρω τους, πάνω και κάτω τους...

Ο Παναγιώτης Φαρμάκης
Με αγγίζει πολύ αυτή η ταινία.
Την έχω δει δεκάδες φορές, την βλέπω καμία φορά και αποσπασματικά.
Μου αναστατώνει τη σκέψη.
Κάνω των Ελευσίνα πατρίδα μου, βλέπω την καταστροφή δίπλα μου και την αδιαφορία να φωλιάζει στις καρδιές των γειτόνων μου.
Είμαι σίγουρος πως αν ήμουν κάποιος από την ταινία, θα ήμουν ο Παναγιώτης Φαρμάκης.
Ο σαλός με τη σαλεμένη σχέση με τα αρχαία.
Πώς διαφορετικά θα μπορούσα να εξηγήσω τα δάκρυα που πετιόνται από τα μάτια μου όταν στο 32ο λεπτό της ταινίας, με τη μουσική του Κων/νου Β στο παρασκήνιο, οι μπουλντόζες γκρεμίζουν το τείχος της Ιεράς Οδού;
 Υπάρχουν πράγματα πολλά που έχω μετανιώσει στη ζωή μου που δεν τα έκανα.
Ένα από αυτά είναι πως, όταν το 2015 ήμουν υπεύθυνος σε μια ομάδα της Φωτογραφικής Εταιρείας Κρήτης, δεν προσπάθησα αρκετά ώστε να βρω τον χρόνο να δείξω στα παιδιά της ομάδας την Αγέλαστο Πέτρα, αν και το είχα σκοπό.
Κρίμα.
Είναι κάτι που οφείλω στον εαυτό μου...

Τετάρτη, 23 Αυγούστου 2017

Η άλλη πλευρά του Αιγαίου....


Σπάνια διαβάζω δανεικά βιβλία.
Για μένα η επιλογή του αναγνώσματος είναι ιεροτελεστία. Αφού με τραβήξει ο τίτλος, ο συγγραφέας ή το εξώφυλλο, θέλω να το ξεφυλλίσω, να μυρίσω τις σελίδες του και, αφού διαβάσω την τελευταία παράγραφο, να το αγοράσω εφόσον με έχει κερδίσει.
Το συγκεκριμένο βιβλίο μου το έφερε ένα απόγευμα ο Ανδρέας στο σπίτι. Το είχα στο ράφι κάμποσο καιρό, λες και φοβόμουν να το διαβάσω.
Το ξεκίνησα πριν λίγες μέρες όταν πλέον κάθε τί που θα μπορούσα να διαβάσω είχε εξαντληθεί.

Με εξόργισε αυτό το βιβλίο.
Το σταμάτησα θυμωμένος δύο φορές και το άφησα στην άκρη.
Το έπιασα πάλι, είτε από τα νεύρα μου, είτε από περιέργεια για να δω πού ήθελε να καταλήξει ο συγγραφέας.
Το άφησα ξανά. Ακόμα πιο θυμωμένος.
Για να μπορέσω να το συνεχίσω και να το ολοκληρώσω, ο δαίμονας μπήκε μέσα μου και διάβασα το τελευταίο κεφάλαιο.
Γύρισα εκεί που είχα σταματήσει και το διάβασα απνευστί.

Μπορεί να μην ήμουν προετοιμασμένος να διαβάσω τη γνώμη ενός Τούρκου από την Σμύρνη σχετικά με τη Μικρασιατική καταστροφή, όμως αυτό δεν με εμποδίζει τώρα πια να νοιώθω απόλυτο σεβασμό για την γνώμη των γειτόνων που ζουν στην ανατολική πλευρά του Αιγαίου.
Μπορεί να μην συμφωνώ στους αφορισμούς του Τζοράλ σε κάποια ζητήματα που θίγει και αφορούν το ανατολικό ζήτημα, όμως σέβομαι απόλυτα την αγάπη του για την πόλη που γεννήθηκε η γιαγιά μου.

Το Αιγαίο και η Μικρασία δεν είναι ιδιοκτησία ούτε του ενός, ούτε του άλλου λαού.
Θα πρέπει κάποια στιγμή να το καταλάβουμε αυτό, τόσο οι Έλληνες, όσο και οι Τούρκοι.
Όπως θα πρέπει να καταλάβουμε πως για τα εγκλήματα που προκάλεσαν στο παρελθόν οι πολιτικοί των δύο χωρών, δεν είμαστε υπεύθυνοι εμείς που στο κάτω-κάτω, περαστικοί είμαστε από αυτά τα χώματα.

Διάβασέ το.
Θα σε εξοργίσει αλλά το χρειάζεσαι.
Είμαι σίγουρος πως ο Μεχμέτ Τζοράλ έχει διαβάσει τα "Ματωμένα χώματα"....

Τετάρτη, 16 Αυγούστου 2017

Στο δυτικό άκρο της Κρήτης.... (Γραμβούσα-Μπάλος)

Ήθελα πολύ καιρό να πάω στον Μπάλο.
Είναι από τα πιο πολυφωτογραφημένα μέρη της Ελλάδας, άκουσα πρώτη φορά γι' αυτό τον απίστευτης ομορφιάς τόπο όταν ξεκίνησα να συμμετάσχω στα σεμινάρια της ΕΦΕ Κρήτης.
Η προηγούμενη από εμάς τάξη είχε κάνει μια φωτογράφιση εκεί και οι φωτογραφίες της στόλιζαν για κάποιο διάστημα τους τοίχους της σχολής.
Δεν θα πω τίποτε περισσότερο για επίσκεψή μου σαν εμπειρία, ίσως γιατί θα είμαι άδικος και είναι το τελευταίο που θα ήθελα.
Ο Μπάλος είναι ένας μοναδικής ομορφιάς τοπίο που αξίζει κάθε άνθρωπος να επισκευτεί, έστω και μια φορά στη ζωή μου.
Τελεία.
Τα υπόλοιπα ας τα πουν δύο πανοράματα που τράβηξα, ένα το μεσημέρι και ένα αργά το απόγευμα καθώς έφευγα.


 Ένα από τα δύο με μαγεύει! ;-)



Creative Commons License
Οι παραπάνω φωτογραφίες χορηγούνται με άδεια Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Ελλάδα.

Δευτέρα, 14 Αυγούστου 2017

Λαφονήσιος δρόμος 2017


Εξαιρετικός αγώνας.
Όλη η διαδρομή δίπλα στη θάλασσα, από τα Λειβάδια μέχρι την πανέμορφη παραλία της Ελαφόνησου!
Τι κι αν ο Ήλιος έκαιγε με 35+ βαθμούς θερμοκρασία, στον τερματισμό τα ξέχασα όλα.
Το μόνο που θυμώνουν ήταν οι μυρωδιές της διαδρομής...