Κυριακή, 23 Ιουλίου 2017

Χορός...








Οι φωτογραφίες είναι από την παράσταση του Κέντρου Χορού του δήμου Ηρακλείου στις 25 Ιουνίου 2017.


Creative Commons License
Οι παραπάνω φωτογραφίες χορηγούνται με άδεια Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Ελλάδα.

Τρίτη, 18 Ιουλίου 2017

Βαμμένα κόκκινα μαλλιά....


Από χτες το απόγευμα ξεφυλλίζω τις κιτρινισμένες σελίδες του μυθιστορήματος που λάτρεψα στην εφηβία μου, τα "Βαμμένα Κόκκινα Μαλλιά" του Κώστα Μουρσελά.
Το αγόρασα παραμονή Χριστουγέννων του 1992, την περίοδο που ο ΑΝΤ1 πρόβαλε την τηλεοπτική του μεταφορά σε σκηνοθεσία του Κώστα Κουτσομύτη.
Ήταν η εποχή που ήθελα να γίνω συγγραφέας, που δεν συμβιβαζόμουν με τίποτα και με κανέναν. Ήταν τότε που οικογένεια για μένα ήταν οι φίλοι μου, ουσία της ζωής η παρέα μαζί τους και το μέλλον ήταν όλο δικό μας.
Και κάπου εκεί, ήμουν σίγουρος πως ο κόσμος μπορούσε με άνεση να περιμένει να τον αλλάξω!
Τα "Βαμμένα Κόκκινα Μαλλιά" ήταν στα 16 μου χρόνια παραπάνω από ένα απλό βιβλίο που ξενύχτησα τρεις βραδυές για να το τελειώσω.
Ήταν το εγχειρίδιο της ζωής.
Ήταν η γνώση του κόσμου όπως δεν τον είχα ποτέ πριν φανταστεί.

Ο συγγραφέας του έφυγε το περασμένο Σάββατο 15 Ιουλίου, αργά το βράδυ.


"-Εγώ τέλειωσα Μανωλόπουλε, στο είπα. Ηρέμησα πια. Το βλέπεις αυτό το μπουκάλι; Είναι το τελευταίο που θα πιω. Καθάρισα, τέρμα. Δεν σας κάνω τη χάρη να σβήσω. Εσύ να δούμε. Θ' αφήσεις ποτέ να βγουν απο μέσα σου τόσα σκατά; Θ' αφήσεις να ξεμπουκάρουν οι θάλασσες και τα ποτάμια και οι μνήμες; Θα τ' αφήσεις ποτέ έξω στο φως; Μια ζωή, μπάσταρδε, τα κλείνεις, τα μπλοκάρεις, βάζεις φράγματα..... Και να πω ότι δεν ξέρεις την παγίδα ή οτι το ξεπέρασες και εντάξει, ησύχασες; Εσύ μια ζωή είσαι εδώ και εκεί, πηγαινοέρχεσαι μετέωρος, δεν ακουμπάς πουθενά. Καμιά φορά σκέφτομαι πως ήσουνα βαλτός να σαμποτάρεις τη ζωή σου. Μαλάκα!"

Ευχαριστώ πολύ για όλα.
Μα κυρίως, για κάθε ανάμνηση που μου ήρθε στο μυαλό απόψε.
Θυμήθηκα φίλους, παρέες, τη ζάλη από το πιοτό, τον βήχα από το βαρύ τσιγάρο.
Ζωντάνεψαν φίλοι που χάθηκαν, είδα το γέλιο τους ζωντανό μπροστά στα μάτια μου, άκουσα τη φωνή τους ξανά στο δωμάτιο!
Είμαι ευγνώμων....


Δευτέρα, 19 Ιουνίου 2017

Λίγες και μία νύχτες



Λατρεύω τον Ισίδωρο Ζουργό!

Τον γνώρισα πριν από μερικά χρόνια διαβάζοντας τις "Σκήνές από τον βίο του Ματίας Αλμοσίνο". Ένα εξαιρετικά καλογραμμένο βιβλίο, ύμνος στην ελληνική γλώσσα που συνηθίσαμε να κακοποιούμε καθημερινά ή έστω να μην αντιδρούμε στην κακοποίησή της.
Αργότερα διάβασα την "Ανεμώλια". Βιβλίο-σταθμός για μένα. Όπως έχω ξαναπεί, είναι ένα βιβλίο για άντρες που θα πρέπει να διαβάσουν όλες οι γυναίκες! Είναι το "εγχειρίδιο" του ενήλικου που στην ουσία μένει για πάντα παιδί!
Φοβόμουν να διαβάσω το τελευταίο του βιβλίο, τις "Λίγες και μία νύχτες". Έτρεμα να μην απογοητευτώ, να μην γκρεμιστεί η εικόνα που είχα δημιουργήσει.
Δοξάζω την στιγμή που αποφάσισα να το αγοράσω πριν απο μερικές μέρες!
Οι "Χίλιες και μία νύχτες" δεν είναι απλά ένα βιβλίο, είναι ένα ταξίδι, ένας ύμνος στον έρωτα. Ο Ζουργός έχει την ιδιότητα όχι μόνο να πλάθει χαρακτήρες αλλά και να δημιουργεί εικόνες τόσο ώστε, ακόμα κι εγώ που δεν έχω πάει ποτέ μέχρι σήμερα στη Θεσσαλονίκη, να ορκίζομαι σήμερα πως έχω δει από κοντά την συνοικία των Εξοχών!
Το βιβλίο είναι νοσταλγικό, γεμίζει τα ρουθούνια του αναγνώστη με εικόνες και μυρωδιές της πιο πολυ-πολιτισμικής πόλης της Ελλάδας. Ταξιδεύει 70 χρόνια στην ιστορία της Θεσσαλονίκης με πλοίο τον έρωτα. Προκαλεί πόνο αλλά και λυτρώνει τους ήρωές του την τελευταία στιγμή. Το συνηθίζει αυτό ο Ζουργός, κρατάει τον πόνο μέχρι τις τελευταίες 10 σελίδες. Άλλωστε, τί πιο δημιουργικό, τί πιο λυτρωτικό από τον πόνο του έρωτα;
Λίγο πριν το τέλος διάβασα μια παράγραφο που μου έκανε τεράστια εντύπωση. Μέσα στις γραμμές της κατάλαβα πως τελικά η ιστορία της Ελλάδας δεν διαφέρει και πολύ από πόλη σε πόλη....

"Στα χρόνια που ακολούθησαν οι εργολάβοι έκαναν χρυσές δουλειές. Οι πολυκατοικίες  άρχισαν να σκιάζουν με το ύψος τους όλους τους δρόμους της πόλης. Αρχοντικές μονοκατοικίες και μέγαρα του πρώτου πολέμου τα πυροβολούσαν στον αυχένα κι αυτά έπεφταν σαν άλογα χτυπημένα, χλιμίντριζαν για μια στιγμή και ύστερα χάνονταν μες στη σκόνη και τη χλαπαταγή των τοίχων που κατέρρεαν. Διόρωφα με σφυρήλατες μαρκίζες και γύψινα αετώματα, μέγαρα με τρούλους και πυργίσκους στην κορυφή, τουρκόσπιτα με αυλές και γεράνια, όλα κάτω να σφαδάζουν μες τα αίματα.
Ύστερα από τον αφανισμό τους, γεννήθηκαν τέρατα. Έξι όροφοι, εφτά, οχτώ, μπαλκόνια, κάγκελα, μπαλκόνια.... Εκεί ψηλά στα σύννεφα, που τέλειωναν οι πολυκατοικίες, χτίστηκαν μικρά πλυσταριά. Ταράτσες, θέα στη θάλασσα, κάποιοι φωτογραφίζονταν με θέα τον Χορτιάτη, στα σύρματα απλωμένα ρούχα, λευκά σεντόνια που τα κυμάτιζε ο αέρας, τα σάβανα των παλιών σπιτιών, αυτών που εκτελέστηκαν και έγιναν χώμα στην άκρη αχάραγων δρόμων...."

Η ιστορία της Ελλάδας του 20ου αιώνα.

Διάβασέ το, κάτι δικό σου θα βρεις εκεί μέσα...

Παρασκευή, 9 Ιουνίου 2017

Τάσος Λειβαδίτης


Έζησα μια συγκλονιστική στιγμή στις 7 Ιουνίου στο Κηποθέατρο Νίκος Καζαντζάκης του Ηρακλείου, όταν με έκπληξη άκουσα για πρώτη φορά τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου να ερμηνεύει ζωντανά το μελοποιημένο ποίημα του Τάσου Λειβαδίτη "Πού είσαι". Ήταν μια έντονη στιγμή, είναι από τα τραγούδια εκείνα που δεν "χωράνε" σε μια συναυλία, από αυτά που προκαλούν έντονη ψυχολογική φόρτιση που, στην δική μου περίπτωση, δεν κατάφερνα να διαχειριστώ μέχρι που ξέσπασε η λυτρωτική μπόρα που περιγράφω στο http://psihotherapia.blogspot.de/2017/06/blog-post_8.html
Τον ποιητή Τάσο Λειβαδίτη τον γνώρισα 5 χρόνια μετά τον θάνατό του το 1993. Ο τότε υπουργός πολιτισμού χαρακτήρισε σε μια τηλεοπτική του συνέντευξη τους ποιητές "λαπάδες" και ο Βασίλης αντέδρασε κυκλοφορώντας, σε μουσική του αξέχαστου τότε διευθυντή του 3ου προγράμματος της ΕΡΑ Γιώργου Τσαγκάρη, τον δίσκο "Φυσάει".
Το "Φυσάει" είναι μια δισκογραφική δουλειά που αδίκησε τον εαυτό της. Κυκλοφόρησε όπως ανέφερα σαν απάντηση σε έναν χαρακτηρισμό αλλά δεν υποστηρίχθηκε ποτέ όσο θα έπρεπε. Λίγοι ήταν εκείνοι που αγόρασαν τον δίσκο, ακόμα λιγότεροι αυτοί που θυμούνται σήμερα τα τραγούδια που περιείχε.
Εμένα μου έμεινε για πάντα χαραγμένη στην ψυχή, θέλεις γιατί πάντα σκεφτόμουν "αντισυμβατικά", θέλεις γιατί εκείνα τα χρόνια ήταν τα χρόνια της δύσκολης εφηβείας;
Νοιώθω ευλογημένος πάντως βραδυές σαν τη χτεσινή που φτάνει στ' αυτιά μου η μελωδία του Τσαγκάρη, οι στίχοι του Λειβαδίτη, όλα στη σκέπη της φωνής του αγαπημένου Βασίλη Παπακωνσταντίνου.

"...Έβρεχε εκείνο το βράδυ.
Έβρεχε.
Ανέβηκα τα σκαλιά κανείς στην καμάρα
Έβρεχε;
Έτρεμε στ’ ανοιχτό παράθυρο η κουρτίνα;
Έβρεχε..

"-Φεύγω μη ζητήσεις να με βρεις. Αγαπώ άλλον!" έγραφε.
Αγαπώ άλλον!
Πού είσαι;
Πού να πάω;
Φυσάει, κρυώνω.
Πού είσαι;
Πού να πάω;
Φυσάει, κρυώνω;

Οι δρόμοι λασπωμένοι, κίτρινα φώτα.
Έβρεχε.
Ζευγάρια αγκαλιασμένα κάτω απ’ τις ομπρέλες τους.
Σε λίγο θα ανάβουνε το φως,
θα κοιτάζονται στα μάτια και θα πετάν από πάνω τους όλη τη μοναξιά.
Οι φωτεινές ρεκλάμες ανοιγοκλείνουνε τα μάτια τους.
Όλα στην εποχή μας διαφημίζονται γιατί όχι και αυτό;
Έβρεχε….

"Αγαπώ άλλον!"
Με κόκκινα πελώρια γράμματα θα `ταν υπέροχη διαφήμιση.
Γιατί όχι και αυτό:
"Αγαπώ άλλον!"
Πού είσαι;
Πού να πάω;
Φυσάει κρυώνω...
Πού είσαι;...."
 
 

Πέμπτη, 8 Ιουνίου 2017

Συναυλία στη βροχή!



Η χτεσινή βραδυά ήταν βγαλμένη από τα πιο σκανδαλιάρικα όνειρά μου!
Μια εμπειρία από αυτές που κάνουν τους "μεγάλους" να νοιώσουν για μερικές μόνο στιγμές και πάλι "παιδιά".
Λίγες στιγμές που ξέφυγαν από το καθημερινό, το συνηθισμένο.
Η αίσθηση του αυθόρμητου, της ανεμελιάς.

Η βραδυά ξεκίνησε μάλλον άνοστα.
Η αλήθεια είναι πως ενώ είχα αγοράσει τα εισητήρια της παράστασης "Εννέα και πέντε" του Βασίλη Παπακωνσταντίνου, της Ρίτας Αντωνοπούλου και του Οδυσσέα Ιωάννου από νωρίς, μάλλον άκεφος ξεκίνησα για το Κηποθέατρο Καζαντζάκη.
Φτάσαμε νωρίς, τα παιδιά ήταν ανυπόμονα να ακούσουν τον Βασίλη!
Η παράσταση ξεκίνησε κι αν εξαιρέσεις έναν ενοχλητικό που δεν άφησε ευκαιρία που να μην μας υπενθυμίζει την ανατροφή του, η βραδυά κυλούσε με ενδιαφέρον.
Ευχάριστή έκπληξη για μένα ήταν η Ρίτα Αντωνοπούλου. Δεν την είχα ακούσει ξανά ζωντανά, όμως με ενθουσίασε η φωνή και το πάθος της ερμηνείας της. Είχε μια καθαρότητα, ένα παλμό που ομολογώ μου τράβηξε το ενδιαφέρον.
Χατζηδάκις, Ξαρχάκος, Θεοδωράκης "ανέβηκαν" στην σκηνή, ενώ δεν θα μπορούσε να λείψει ο Καββαδίας και ο Μικρούτσικος.
Κατά τη διάρκεια της παράστασης ο ουρανός άρχισε να βαραίνει. Τα σύννεφα πύκνωσαν και εντυπωσιακές αστραπές έκαναν τη νύχτα μέρα κι εμάς ανήσυχους για τη συνέχεια της βραδυάς!
Κάποια στιγμή κι ενώ η Ρίτα ερμήνευε το "Τζιβαέρι", άνοιξαν οι ουρανοί.
Αυτό που ακολούθησε θα μου μείνει για πάντα χαραγμένο στη μνήμη σαν κάτι μοναδικό στα τόσα χρόνια που παρακολουθώ καλοκαιρινές συναυλίες.
Κάποιοι από τον κόσμο άνοιξαν ομπρέλες. Άλλοι έφυγαν. Οι μουσικοί σκέπαζαν τις κονσόλες και τα μηχανήματά τους.
Θεώρησα πως όλα είχαν τελειώσει, περίμενα απλά τη στιγμή που θα το έλεγαν και οι ίδιοι οι τραγουδιστές.
Αντί γι αυτό, η Ρίτα γύρισε στους μουσικούς και τους είπε "-Μην μαζεύετε παιδιά, λίγο θα βραχούμε αλλά θα σταματήσει!" και απλά συνέχισε να τραγουδάει τον "Άμλετ της Σελήνης"! Η βροχή όλο και γινόταν πιο δυνατή! Η Μαίρη έκανε νόημα πως το βιολί της είχε βραχεί και δεν έπαιζε και ο Βασίλης συνόδευε χτυπώντας ρυθμικά το κάθισμά του!
Ο κόσμος άρχισε να παραλληρεί! Όσοι είχαμε απομείνει μαζευτήκαμε μπροστά στη σκηνή, οι δύο τραγουδιστές τραγουδούσαν πλέον χωρίς μικρόφωνα, χωρίς να νοιάζονται αν θα "τσαλακωθούν", ακούστηκε ένας θόρυβος από την κονσόλα, το πιάνο που είχε απομείνει τελευταίο σώπασε και η βροχή δυνάμωνε!
Κόσμος και τραγουδιστές κάτω απο καταρακτώδη βροχή έγιναν ένα, το "Σαπιοκάραβο" έφτασε μέχρι τον ουρανό και ορισμένοι μουσκεμένοι παλαβιάρηδες έγιναν για λίγες στιγμές οι πιο ευτυχισμένοι άνθρωποι στον κόσμο!
Δεν μπορώ να θυμηθώ τίποτε άλλο.
Τα λόγια δεν είναι ικανά να περιγράψουν τα συναισθήματα.
Ίσως και η εικόνα ακόμα να μην είναι αρκετή να μεταφέρει αυτό που έζησα απόψε...



Ευχαριστώ σύμπαν... :-)

Creative Commons License
Η παραπάνω φωτογραφία και το βίντεο χορηγούνται με Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Ελλάδα.

Κυριακή, 4 Ιουνίου 2017

Οι παλιές αγάπες πάνε στον Παράδεισο (το βιβλίο)


Το διάβασα και απογοητεύτηκα που δεν το είχα διαβάσει νωρίτερα.
Η πένα της Μάρως Βαμβουνάκη, πονάει αλλά λέει μόνο αλήθειες.
Ξυπνάει από τον λήθαργο του αισθήματος όσους κοιμούνται.
Προσγειώνει στην πραγματικότητα που λυτρώνει....

"Η συντριβή των περασμένων μηνών την μετέτρεψε. Αντί να τη διαλύσει, κάτι έδεσε. Λες και η φωτιά του πόνου να έλιωσε τα αιχμηρά υλικά της καρδιάς της, να τα στερέωσε σε ακαθόριστο αλλά ωραίο σχήμα. Έρμα στο τρελό καράβι της ζωής της.
Δόξα τω Θεώ, δεν σκορπίστηκε, δεν τρελάθηκε, μαζεύτηκε και νοιώθει καλά μέσα στην ποίηση του κόσμου που θα την οδηγήσει στον ποιητή."

Έτσι είναι.
Μην φοβάσαι τη ρήξη με το πάγιο.
Μπορεί να σε πονέσει αλλά θα σε λυτρώσει.
Αν φοβάσαι να κόψεις αυτό που σε πονάει, θα το κουβαλάς μαζί με τον πόνο που σου προκαλεί.

Ζήσε.
Η ζωή είναι μικρή για να κουβαλάμε τα άχρηστα!
 

Δευτέρα, 29 Μαΐου 2017

Ο Σιδερένιος Άγιος της Σητείας



Λίγα λόγια για τον τόπο...
Ένα από τα ομορφότερα μοναστήρια της Σητείας αλλά και ολόκληρης της Κρήτης. Οι μαρτυρίες για τη λειτουργία του είναι πολύ λίγες και προέρχονται από κείμενα της Ενετοκρατίας.
Από τα πολλά μικρά μοναστήρια που βρίσκονταν διάσπαρτα στο νησί, βρίσκεται στο Σαμώνειο ακρωτήριο, κοντά στην αρχαία Ίτανο.
Κατά τον Απολλώνιο τον Ρόδιο, συγγραφέα των Αργοναυτικών, εδώ αποβιβάστηκαν οι Αργοναύτες επιστρέφοντας από την Κολχίδα μετά από σφοδρή θαλασσοταραχή και πριν συνεχίσουν το ταξίδι τους, έχτισαν τον ναό της Μινωίδας ή Σαμωνίας Αθηνάς.
Ο ναός της Αθηνάς χτίστηκε στο άκρο της χερσονήσου όταν οι Αργοναύτες κατάφεραν να γλιτώσουν από το πέρασμα αυτός καθώς ο γίγαντας Τάλως που προστάτευε τα παράλια του νησιού, εξφενδόνισε πέτρες εναντίον τους.
Στην παραλία του μικρού κολπίσκου κοντά στο άκρο της χερσονήσου, εντοπίστηκαν ερείπια αρχαίου ναού του 4ου π.Χ. αιώνα. Το μεγαλύτερο τμήμα τους είναι καταβυθισμένο στη θάλασσα ενώ ένα τμήμα τους σώζεται και στην αμμουδιά.
Στην ευρύτερη περιοχή κατά τη διάρκεια επιφανειακής ανασκαφικής έρευνας το 2004 βρέθηκε πλήθος χαραγμάτων πλοίων τα οποία πιθανότατα χρονολογούνται στην ίδια περίοδο με τον ναό της Μινωίδας Αθηνάς. Ένα από αυτά παριστάνει πλοίο σε σχήμα ψαριού σε συνδυασμό με την επιγραφή «...μον έγραφέ με». Πιθανότατα στο κομμάτι του λίθου που δεν σώζεται θα αναγραφόταν η αρχική συλλαβή του ονόματος του προσώπου το οποίο χάραξε την πέτρα.
Τις επιγραφές αυτές ίσως τις χάραζαν οι προσκυνητές κατά την πορεία τους προς τον ναό. Ενδεχομένως το Σαμώνιο να αποτελούσε γνωστό πέρασμα για τα πλοία. Το βέβαιο είναι πως βρίσκεται πάνω στον θαλάσσιο δρόμο που ενώνει την ανατολική Κρήτη με τα νησιά του νοτιοανατολικού Αιγαίου αλλά και την ανατολική λεκάνη της Μεσογείου και την Αίγυπτο.
Η πρώτη και μοναδική μέχρι σήμερα πληροφορία για τη μονή του Αγίου Ισιδώρου οφείλεται στον μοναχό Χριστόφορο Μπουοντελμόντι που ως γνωστόν περιηγήθηκε την Κρήτη το 1415. Η μονή είχε τότε δύο μοναχούς οι οποίου ζούσαν σαν ερημίτες «από την εργασία των χεριών τους» όπως αναφέρει ο Μπουοντελμόντι χαρακτηριστικά.
Υπάρχουν πηγές που αναφέρουν πως η μονή χτίστηκε από Αιγυπτιώτες μοναχούς οι οποίοι έφτασαν στην Κρήτη για να μονάσουν και αφιέρωσαν το μοναστήρι τους στον συμπατριώτη τους Άγιο Ισίδωρο τον Πηλουσιώτη. Η υπόθεση αυτή δεν στηρίζεται σε κανένα στοιχείο αφού η λατρεία του Αγίου παρατηρείται και σε άλλες περιοχές που μάλλον θα ήταν δύσκολο σε Αιγυπτιώτες να φτάσουν. Ναός του Αγίου Ισιδώρου με τοιχογραφίες του 1420-1421 υπάρχει στα Τζιναλιανά του δήμου Καντάνου ενώ παλιότερα υπήρχε ναός και στην Κασταμονίτσα με μόνο σημερινό απομεινάρι το τοπωνύμιο «Άη Σίδερος» να θυμίζει την ύπαρξή του. Ίδιο τοπωνύμιο συναντάται και δυτικά του ακρωτηρίου της Τρυπητής στα Σφακιά.
Τοπωνύμια που μαρτυρούν την παρουσία ναών του Αγίου Ισιδώρου συναντώνται ακόμα στη Ραβδούχα Κισάμου (Άη Σίδερο), στα Βασιλικά Ανώγεια Ηρακλείου (Άι Σίντερος), στο Ρογδιά Μαλεβιζίου (Άη Σιντέρης) καθώς και στο Καστέλι Πεδιάδος όπου στη θέση Άι Σίδερος υπάρχει παλιός ναός στο όνομα του Αγίου.
Το μικρό μοναστήρι της Σητείας έδωσε το όνομά της στο ανατολικότερο ακρωτήριο της Κρήτης που μέχρι σήμερα έχει επικρατήσει να ονομάζεται «Σίντερο».
Η θέση που ήταν χτισμένη η μονή δεν προσφερόταν για την ίδρυση μεγάλου μοναστηριού καθώς μόνο ασκητές και ερημίτες θα μπορούσαν να ζήσουν σε μια τόσο άγονη και άνυδρη περιοχή.
Η μονή κατά τα φαινόμενα μπαίνει στο περιθώριο κατά τον 15
ο-16ο αιώνα όταν οι πειρατικές επιδρομές αποτελούσαν αληθινή μάστιγα για το νησί και ιδιαίτερα για τα παράλια της Κρήτης. Επικρατεί μάλιστα η άποψη πως οι μοναχοί του Αγίου Ισιδώρου κατέφυγαν μετά από μια τέτοια επιδρομή σε ασφαλέστερη θέση και αποτέλεσαν τον αρχικό μοναστικό πυρήνα της μονής Ακρωτηριανής, της γνωστής μας Τοπλού. Η άποψη αυτή όμως είναι κατά πάσα πιθανότητα λανθασμένη καθώς ο τοιχογραφημένος διάκοσμος της Παναγίας Ακρωτηριανής είναι προγενέστερος της εποχής που βρέθηκε στο νησί ο Μπουοντελμόντι.
Μετά την κατάκτηση της Κρήτης από τους Τούρκους ο ναός εγκαταλήφθηκε. Δεν άργησε να έρθει η φθορά και η κατάρρευση αφού μεταξύ άλλων η συντήρηση και η επισκευή του ήταν εξαιρετικά δύσκολη.
Κατά τους τελευταίους αιώνες της τουρκοκρατίας, ο ναός και η περιοχή του Αγίου Ισιδώρου περιήλθαν στην Τοπλού, πιθανότατα επειδή οι μοναχοί του το εγκατέλειψαν αναζητώντας την ασφάλεια ενός μεγαλύτερου μοναστηριού, όπως άλλωστε συνέβει και με δεκάδες άλλα μοναστήρια της Κρητικής υπαίθρου.
Ο σημερινός ναός είναι κτίσμα του 1880 ενώ κοντά του υπάρχουν ερείπια παλαιότερου ναού. Στο ιερό του ναού αυτού η ανασκαφική έρευνα αποκάλυψε ταφή, προφανώς μοναχού, με πλήθος νομισμάτων της Ενετοκρατίας.
Την τελευταία περίοδο της τουρκοκρατίας που ο μοναχισμός γνώρισε άνθηση, το μοναστήρι του Αγίου Ισιδώρου επανιδρύθηκε ξανά. Στα νεώτερα χρόνια ο ναός και τα κελιά ανακαινίσθηκαν από τον μοναχό Νικόδημο Δροσοφορίδη.
Κατά τη διάρκεια της Γερμανικής κατοχής, η περιοχή χρησιμοποιήθηκε από τα Γερμανοϊταλικά στρατεύματα για στρατηγικούς λόγους. Οι κατακτητές κατεδάφισαν τα κελιά και κράτησαν μόνο τον μικρό ναό. Μετά την κατοχή, ο μοναχός Γεννάδιο Χρυσουλάκης από την Τοπλού ανέλαβε την πρωτοβουλία για την ανοικοδόμηση και αποκατάσταση του χώρου η οποία ολοκληρώθηκε το 1946.
Τα κελιά που έχτισε ο Γεννάδιος το 1946 διατηρούνται μέχρι σήμερα και χρησιμοποιούνται από τους προσκυνητές στις 4 Φεβρουαρίου που γιορτάζει ο ναός.
Επίσκεψη...
Ήθελα χρόνια να βρεθώ μια τέτοια μέρα στον Άγιο Ισίδωρο.
Είχα ακούσει ιστορίες για τον άγονο τόπο, για τους προσκυνητές που κατακλύζουν την εκκλησία από όλα τα μέρη της Κρήτης.
Για την ομορφιά του τοπίου.
Για την ερημιά που εκείνη και μόνο τη μέρα "σπάει" για χάρη του Αγίου.
Ο τόπος που βρίσκεται ο Άγιος Ισίδωρος είναι απαγορευμένος, στην κυριολεξία.
Καθώς βρίσκεται μέσα στα όρια της Ναυτικής Βάσης Κυριαμαδίου, είναι απροσπέλαστος όλο τον χρόνο για το κοινό. Για να μπορέσει κάποιος να πλησιάσει στον ναό, θα πρέπει να περιμένει τη μέρα της γιορτής του Αγίου στις 4 Φεβρουαρίου ή να έχει ειδική άδεια από το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού.
Ξεκινήσαμε πολύ νωρίς, μας περίμενε πάνω από τρείς ώρες δρόμος.
Περάσαμε από την λατρεμένη Σητεία, την Αγία Φωτεινή, μετά το Παλαιόκαστρο, τη μονή Τοπλού, το Βάι, την αρχαία Ίτανο και την παραλία της Ερημούπολης, από την φημισμένη στους σέρφερς όλου του κόσμου παραλία της Τέντας και φτάσαμε στην είσοδο της Ναυτικής Βάσης λίγο μετά τις 9 το πρωί.
Το τοπίο εντυπωσιακό, μοναδικό.
Η άγρια ομορφιά της Κρητικής γης σε όλο της το μεγαλείο.
Ο ναός ντυμένος στα καλά του.
Οι ναύτες που υπηρετούν στη βάση ανέλαβαν τις προηγούμενες μέρες να τον περιποιηθούν, να τον βάψουν, να τον στολίσουν.
Τη μέρα της γιορτής εκτέλεσαν χρέη προσωπικού της εκκλησίας για χάρη του Αγίου.
Απολαύσαμε την μοναδική ηρεμία μαζί με όλο τον κόσμο, μια παρέα.
Η παραλία δίπλα στον ναό γέμισε παιδάκι που μάζευαν κοχύλια από την αμμουδιά. Άλλοι μάζεψαν σταμναγκάθι, ασκολύμπρους και αγριαγγινάρες από τους βράχους. Κάποιοι άλλοι βρήκαν ευκαιρία να βγάλουν φωτογραφίες από τη μοναδική παραλία με τα ερείπια του ναού της Αθηνάς.
Μέχρι τις 11.00 έπρεπε να φύγουμε για να κλείσει ξανά η βάση.

Θα μου μείνει για πάντα αξέχαστη αυτή η μέρα.
Παρόλη την κούραση, η ξεγνοιασιά, η δική μας και των παιδιών....



Τα ερείπια του ναού της Μινωίδας Αθηνάς

Το ακρωτήριο Σίδερο με τον ναό του Αγίου Ισιδώρου








Το βάζο με τα κοχύλια που στολίζει το γραφείο μου

Creative Commons License
Οι παραπάνω φωτογραφίες χορηγούνται με άδεια Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Ελλάδα.

Πέμπτη, 25 Μαΐου 2017

Μπλέ γιασεμί....


Ένα καταπληκτικό άνθος.
Το είδα πριν δυο μέρες τυχαία σε έναν κήπο στις εγκαταστάσεις του Ηράκλειο Ο.Α.Α.Η στο κέντρο της πόλης κι ενθουσιάστηκα!
Ονομάζεται Πλουμπάγκο ή Μπλέ Γιασεμί και είναι από τις μυρωδιές που στοίχειωναν τις επισκέψεις μου στις εγκαταστάσεις στα εφηβικά μου χρόνια.

Τόση ομορφιά σε ένα μικρό λουλουδάκι...

Κυριακή, 21 Μαΐου 2017

@kapaworld


Ορισμένοι άνθρωποι γεννήθηκαν για να εμπνέουν.
Για να αγαπάνε χωρίς να περιμένουν αντάλλαγμα.
Είναι αυτοί οι ίδιοι άνθρωποι που δεν ντρέπονται να μοιραστούν τα συναισθήματά τους.
Που δεν φοβούνται ν' ακούσουν αλλά και να πούν την αλήθεια.
Που δεν φοβούνται ν' αγαπήσουν και ν΄αγαπηθούν.

Ένας τέτοιος άνθρωπος μ' έβαλε σήμερα ξανά στη διαδικασία να απλώσω μαύρα πανιά στο τραπέζι του σαλονιού, να ξεδιπλώσω το τρίποδο, να βγάλω από το κουτί τους τα φορητά φλας.

Να φωτογραφίσω.

Είναι ένας άνθρωπος που είναι πάντα εκεί για μένα.
Στις άσπρες, στις γκρίζες αλλά και τις μαύρες μέρες μου.
Να με ακούσει. Να με νοιώσει.

@kapaworld  σ' ευχαριστώ πολύ που δεν με αφήνεις να ξεχάσω πως υπάρχουν ακόμα άνθρωποι.



Creative Commons License
Οι παραπάνω φωτογραφίες χορηγούνται με άδεια Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Ελλάδα.

Σάββατο, 20 Μαΐου 2017

Η Μάχη της Κρήτης

Τέτοια μέρα κάθε χρόνο, γιορτάζουμε την επέτειο από τη Μάχη της Κρήτης.
Μια ξεχωριστή επέτειος, άσχετα αν τα σχολικά βιβλία την έχουν βάλει στο περιθώριο.
Εδώ στο νησί ζει ακόμα η γενιά που ήταν παρούσα στα γεγονότα εκείνα, υπάρχουν ακόμα άνθρωποι που θυμούνται τον ουρανο να μαυρίζει από τα αλεξίπτωτα, θυμούνται τις οδομαχίες, τους βομβαρδισμούς....
Για μένα μια μέρα σαν κι αυτή είναι μια πολύ καλή ευκαιρία να μην μιλήσουμε για πόλεμο.
Να μιλήσουμε για ειρήνη.
Να μιλήσουμε για αγάπη.
Είναι μια αρχή για να μην κλάψει ποτέ πια καμία μάνα το παιδί της.
Για μην υπάρξει καμιά οικογένεια με αγνοούμενο μέλος.
Για μην φτιαχτεί ποτέ ξανά μνήμα με "άγνωστο στρατιώτη", όπως αυτά που φωτογράφησα πριν από μερικά χρόνια στο συμμαχικό νεκροταφείο της Σούδας στα Χανιά.







Μακάρι να γινόταν η αρχή....

Creative Commons License
Οι παραπάνω φωτογραφίες χορηγούνται με άδεια Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Ελλάδα.

 

Παρασκευή, 19 Μαΐου 2017

Οι παλιές αγάπες πάνε στον Παράδεισο...


Ομολογώ, δεν γνώριζα τη Μάρω Βαμβουνάκη.
Η πρώτη φορά που διάβασα το όνομά της ήταν το 1999 αγοράζοντας το CD των Πύξ Λάξ "Υπάρχουν χρυσόψαρα εδώ" που στο οπισθόφυλλο έγραφε "Οι Παλιές Αγάπες Πάνε Στον Παράδεισο, σκόρπια λόγια από το ομότιτλο βιβλίο της Μάρως Βαμβουνάκη".
Από το τραγούδι αυτό, έμαθα να την λατρεύω. Οι στίχοι της είναι βάλσαμο, μιλάνε στην ψυχή. Είναι από τα λόγια εκείνα που καθένας μας θα ορκιζόταν πως έχουν γραφτεί για τον ίδιο.

Άγονη πλήξη μιας ζωής, δίχως έρωτα
της ερημιάς μου τέρας, της πόλης μου θηρίο μη με φοβάσαι
αλλοπαρμένη έκφραση οι τοίχοι σου θυμίζουν τον πρώτο σου έρωτα
οι πιο πολλοι αδιάφορα κενοί, σε λυγίζουν όπου και να `σαι
στα σκοτεινά δρομάκια οι σκιές γλιστράνε επικίνδυνα

Στα ηλεκτρισμένα ξενυχτάδικα οι γυναίκες μισοκρύβονται πίσω απ’ τη λήθη
Στα κολασμένα παζάρια της λεωφόρου οι αστυνόμοι
οι πλούσιοι επαρχιώτες μηχανόβιοι
μάσκες ακάλυπτες μικρές στο γύρο του θανάτου
που τρεμοπαίζουν τον άγγελο ή τον δαίμονα
στις άκρες των δακτύλων τους, ξημέρωμα Σαββάτου

Για τις παλιές αγάπες μη μιλάς
στα πιο μεγάλα θέλω κάνουν πίσω
δεν άντεξαν μαζί και χάθηκαν μακριά
κρύφτηκαν στις σπηλιές χαμένων παραδείσων

Ό,τι αξίζει πονάει, κι είναι δύσκολο
για να μην υποφέρεις φύγε μακριά μου, κρύψου από μένα
δεν ξέρω αν φεύγεις, τώρα, για το λίγο μου
ή αν αυτό που νιώθω ήταν πολύ
πολύ για σένα, πολύ για σένα

Για τις παλιές αγάπες μη μιλάς
στα πιο μεγάλα θέλω κάνουν πίσω
δεν άντεξαν μαζί και χάθηκαν μακριά
κρύφτηκαν στις σπηλιές χαμένων παραδείσων

Ό,τι αξίζει πονάει, κι είναι δύσκολο...
 
Οι στίχοι αυτοί δεν κάνουν τίποτε παραπάνω από το δηλώσουν το προφανές.
Είναι μαγική η απλότητα που το κάνουν....

Τρίτη, 16 Μαΐου 2017

Τα "Διόδια"



Αυτές τις μέρες έψαχνα να διαβάσω κάτι ανάλαφρο, νοσταλγικό, να μου ηρεμήσει λιγάκι το μυαλό, να μου διώξει την ένταση.Κάτι να μου δείξει τον δρόμο, κάτι να με οδηγήσει σε μονοπάτια ήρεμα, πέρα από προβληματισμούς, φοβίες και ανησυχίες.Στο κομοδίνο μου ήταν εδώ και καιρό ένα βιβλίο που το αγόρασα από καθαρή περιέργεια γιατί την εποχή της προ-εφηβείας μου είχε μεταφερθεί στην τηλεόραση σε σειρές, τα «Διόδια» του Βαγγέλη Ραπτόπουλου. Το ξεκίνησα χωρίς δεύτερη σκέψη.
Ήταν αυτό ακριβώς που χρειαζόμουν και κάτι παραπάνω, στην κατάλληλη στιγμή.
Με ταξίδεψε στην εποχή, όχι της αθωότητας όπως μας αρέσει να λέμε, αλλά της υπέρμετρης πονηριάς (!!), τότε που όλα περιστρέφονταν γύρω από τους εαυτούς μας. Τότε που οι φίλοι ήταν κάτι παραπάνω από οικογένεια, τότε που η ζωή είχε τη γεύση του Winston, του B-52 και του «πειραγμένου» ουίσκι που καταναλώναμε αδιαμαρτύρητα.

Τα διόδια της εφηβείας, τα πληρώνεις έτσι κι αλλιώς και επιλέγεις αν θα περάσεις ή όχι. Απόφαση ζωής.Το βιβλίο αυτό έχει από σήμερα επίσημα μια θέση στην καρδιά μου, δίπλα στην «Ανεμώλια» του Ισίδωρου Ζουργού.Και τώρα που το σκέφτομαι, δεν είναι τυχαίο!
Το Volkswagen φορτηγάκι στα «Διόδια» είναι το μέσο για το πέρασμα από την εφηβεία στην ενηλικίωση.Ο «Θερσίτης» στην «Ανεμώλια», το μέσο για το πέρασμα στη μέση ηλικία.Όλα είναι θέμα επιλογής...
Δύο βιβλία που απευθύνονται σε άντρες αλλά οφείλουν να διαβάσουν όλες οι γυναίκες!

Σάββατο, 13 Μαΐου 2017

Ένα τόσο δα μικρό πετραδάκι....


 Εδώ και μέρες προσπαθώ να γράψω.
Νοιώθω την ανάγκη να εξωτερικεύσω πράγματα, αλλά δεν τα καταφέρνω...
Έχω γεμίσει τα "Πρόχειρα" με κείμενα μισοτελειωμένα, δεν μπορώ να βάλω τις σκέψεις μου σε μια σειρά, να ολοκληρώσω κάποιο, να προχωρήσω.
 Κι όμως, τα πράγματα είναι πολύ απλά....
Η ζωή είναι τόσο όμορφη μέσα στην απλότητά της.
Όπως αυτό το λευκό πετραδάκι που τράβηξα σήμερα.
Ένα μικρό κι ασήμαντο φαινομενικά αντικείμενο που όμως, με έβαλε μετά απο καιρό στη διαδικασία να στήσω τρίποδο, να βάλω μαύρο φόντο, να δουλέψω εξωτερικά φλας.
Κι όμως, δεν είναι παρά ένα τόσο δα μικρό πετραδάκι μέσα στην απεραντοσύνη της μοναχικότητάς του!

"... Οι άνθρωποι που φοβούνται τη μοναξιά κάνουν τις πιο απερίσκεπτες, τις πιο σπασμωδικές και, ως εκ τούτου, τις πιο επικίνδυνες επιλογές. Διότι αν δεν μπορείς να μένεις, στην ανάγκη έστω, μόνος, αν φοβάσαι τον κενό από τα άλλα πρόσωπα χώρο και χρόνο σου, τότε εξαναγκάζεσαι να υποχωρείς όλο και σε μεγαλύτερους συμβιβασμούς, να χάνεις το έδαφος κάτω από τον ασταθή βηματισμό σου. Συμβιβασμούς στις φιλίες, στον έρωτα, στο επάγγελμα, στο γάμο, με τα παιδιά σου, με τους γονείς σου, με τους γείτονες, με τους άλλους οδηγούς στο δρόμο, με κάθε πλάσμα που διασταυρώνεται. Θίγεται τότε και αλλοιώνεται η αληθινή σου οντότητα που δεν αντέχει να συναισθανθεί ποια όντως είναι...."
"....Όλο το λέμε και το ξαναλέμε ότι φόβος μοναξιάς είναι φόβος του εαυτού. Κατά βάθος τρομάζουμε να συνομιλήσουμε με την ψυχή μας, όσο μάλιστα περνούν τα χρόνια και πληθαίνουν οι συμβιβασμοί, οι απωθήσεις, οι δειλίες, οι λαθεμένες και αναίτιες στην ουσία υποχωρήσεις, μαζεύεται εντός μας μια υπόγεια αποθήκη που δύσκολα καθαρίζεται. Δύσκολα μπαίνεις εκεί, στο μισοσκόταδο να ψάξεις, να ψαύσεις και να βάλεις μια κάποια τάξη...."
Μάρω Βαμβουνάκη "Σιωπάς για να ακούγεσαι " Εκδόσεις Ψυχογιός.

Ηρεμία.
Όλα θα έρθουν φτάνει να δώσουμε το χρόνο που χρειάζονται για να ωριμάσουν...

Τρίτη, 25 Απριλίου 2017

Τα "Ξερά Ξύλα" και ο Άγιος Γεώργιος



Κάθε χρόνο στη γιορτή του Άη Γιώργη το μυαλό μου τριγυρίζει στο μικρό μοναστήρι του Μεραμπέλου, δίπλα στον τόπο που γεννήθηκε ο πατέρας μου. Τη Μονή Αγίου Γεωργίου στα Ξερά Ξύλα.
Χτισμένο πριν την απογραφή του 1635 που αναφέρεται στην ύπαρξή του ("... μοναστήρι ευρισκόμενο στον τόπο που αποκαλείται Ξερά Ξύλα, περιοχή του χωριού Βουλισμένη των Καρών..."), το μοναστήρι γνώρισε ιδιαίτερα άνθιση κατά τον 17ο αιώνα, τον "χρυσό" σύμφωνα με κάποιους αιώνα για τον ορθόδοξο μοναχισμό στην Κρήτη. Τότε, οι Βενετοί κατακτητές διαβλέποντας την αυξανόμενη μουσουλμανική απειλή και υπό το φόβο να μην αλλαξοπιστήσει το ντόπιο στοιχείο, παραχώρησαν θρησκευυτικά προνόμια στους κατοίκους του νησιού, τόσα όσα δεν είχαν παραχωρήσει όλα τα προηγούμενα χρόνια της κατάκτησης, από το 1204!
Την περίοδο εκείνη το Μεραμπέλο γέμισε μικρά και μεγαλύτερα μοναστήρια, έγινε το επίκεντρο της μοναστικής ζωής στην ανατολική Κρήτη, είναι δε χαρακτηριστικό το γεγονός πως κάποιοι το παρομοιάζουν με τους "Άγιους Τόπους" της Κρήτης.
Ο σημερινός ναός του Αγίου Γεωργίου χτίστηκε το 1912 όπως αναφέρει η κτητωρική επιγραφή πάνω από την είσοδο, οι τοιχογραφίες δε του τέμπλου αναφέρουν το έτος 1913. Στην απογραφή του 1920 το μοναστήρι αναφέρεται για πρώτη φορά με 40 κατοίκους, ενώ το 1981 που γίνεται η τελευταία αναφορά σε αυτό, οι κάτοικοι ήταν μόλις 3. Από το τέλος του 19ου αιώνα πιθανότατα και ύστερα, η Μονή έγινε μετόχι του Αγίου Γεωργίου Επανωσήφη, καθεστώς που παραμένει μέχρι τις μέρες μας. Μάλιστα στον Επανωσήφη φυλάσεται και η εικόνα του Αγίου Γεωργίου των Ξερών Ξύλων σε περίοπτη θέση.
Σήμερα η Μονή Ξερών Ξύλων του Μεραμπέλου δεν θυμίζει σε τίποτα το παρελθόν. Εκτός από τον ναό που είναι σε καλή κατάσταση αφού όπως αναφέρει μια επιγραφή στο εσωτερικό του ανακαινίσθηκε το 1984, όλα τα υπόλοιπα κτίρια είναι εγκαταλελειμένα. Το Νοέμβριο του 2014 που βρέθηκα εκεί τα περισσότερα από αυτά λειτουργούσαν σαν στάβλος.
Σε ένα δώμα του κτιριακού συγκροτήματος συνάντησα τους τελευταίους κατοίκους των Ξερών Ξύλων, τρείς βοσκούς, τον πατέρα με τα δύο παιδιά του. Όλο τους το νοικοκυριό δυο-τρια μαγειρικά σκεύη και μια εστία υγραερίου. Με υποδέχτηκαν με θέρμη, έβραζαν γάλα για να κάνουν μυζήθρα. Με κέρασαν καφέ κι έφυγα, η καρδιά μου ήταν σφιγμένη με όσα είδα.
Το αγαπώ πολύ αυτό το μοναστήρι. Νοιώθω πως κάτι με δένει μ' αυτό, χωρίς να μπορώ να το ερμηνεύσω. Ίσως επειδή είναι πολύ κοντά στον τόπο καταγωγής μου. Ίσως επειδή ακούω τον πατέρα μου να μεταφέρει ιστορίες που έλεγε η μάνα του γι' αυτό.
Ίσως να είναι κάτι άλλο, δεν ξέρω.

Στο εικόνισμα του Αγίου στο τέμπλο, υπάρχει επιγραφή που αναφέρει:
"Ησύχιος Μαρκατάτος, Καλλίνικος Ψαλίδης ιερομόναχοι. Ανέθεντο."

Η εικόνα του Αγίου Γεωργίου στον Επανωσήφη







Λεπτομέρεια από την εικόνα του 1913










Creative Commons License
Οι παραπάνω φωτογραφίες χορηγούνται με άδεια Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Ελλάδα.