Κυριακή, 10 Σεπτεμβρίου 2017

"Ηθοποιός, σημαίνει Φως"... όμως και η υποκριτική έχει τις σκοτεινές στιγμές της!


Την πιο σκοτεινή της στιγμή πρέπει να την γνώρισε η ηθοποιία τον Ιανουάριο του 1989 όταν αποφάσισα να.. ασχοληθώ με το θέατρο!
Χρόνια πριν ακόμα η Disney βγάλει στις αίθουσες το γνωστό παραμύθι, ο Σύνδεσμος Φροντιστηρίων Ξένων Γλωσσών Ανατολικής Κρήτης, αιώνες μπροστά από την εποχή του (!!!), αποφάσισε να ανεβάσει την παράσταση "Ο Αλλαντίν και το μαγικό λυχνάρι" με πρωταγωνιστές μαθητές από τα φροντιστήρια Αγγλικών του Ηρακλείου!
Υπεύθυνος της παράστασης, σεναριογράφος και σκηνοθέτης ήταν ο καθηγητής μου Γιάννης Μελεσσανάκης ο οποίος, λόγω της συμπάθειας που μου είχε, φρόντισε εντέχνως να παρακάμψει στην περίπτωσή μου τον κανόνα που είχε τεθεί οι "ηθοποιοί" να έχουν έστω το PALSO Elementary και να με καλέσει να λάβω μέρος στον θίασο.
Και όταν μιλάμε για θίασο, μην φανταστεί κανείς κανένα ομοιογενές σύνολο! Εγώ ήμουν ο μικρότερος σε ηλικία στην πρώτη γυμνασίου τότε, το μοναδικό αγόρι, ενώ ορισμένα από τα κορίτσια βρίσκονταν σε επίπεδο lower και έδιναν γενικές εξετάσεις για να περάσουν στο πανεπιστήμιο την επόμενη χρονιά!
Ξεκινήσαμε πρόβες στον χειμώνα του 1988. Συναντιόμασταν κάθε Σάββατο απόγευμα στα παλιά γραφεία του συλλόγου που βρίσκονταν στην οδό Βικέλα στο κέντρο του Ηρακλείου.
Θυμάμαι με πολύ νοσταλγία τις μέρες εκείνες. Ήταν μια ευκαιρία για μένα να αλλάξω παραστάσεις, να κάνω παρέα με παιδιά μεγαλύτερα από μένα. Να ζήσω κάτι διαφορετικό.
Το υποκριτικό μου ταλέντο δεν μπορώ να πω οτι ξεχώριζε (ίσα-ίσα!), όμως είχα όπως και οι υπόλοιποι πολύ όρεξη για αυτό που κάναμε. Δεν θα ξεχάσω πως από τα κοστούμια μέχρι τα σκηνικά ήταν όλα αποτέλεσμα της προσωπικής μας εργασίας, της τρέλας που μας είχε κατακυριεύσει.
Η γενική πρόβα που κάναμε μερικές μέρες πριν την παράσταση στο κινηματοθέατρο Αστόρια, ήταν και παραμένει για μένα κάτι το πρωτόγνωρο. Παρασκήνια, καμαρίνια, το στήσιμο των σκηνικών, πρόβα ξανά και ξανά...
Και μετά η παράσταση.....
Δεν θυμάμαι λεπτομέρειες, ειλικρινά. Ήμουν τόσο ζαλισμένος όταν βγήκα στη σκηνή να πω τις ατάκες μου που σχεδόν δεν κατάλαβα πως άρχισε και πώς τέλειωσε όλο αυτό.
Τα μόνα πράγματα που κατάφερα να συγκρατήσω ήταν η ζέστη από τους προβολείς που ένοιωσα στο πρόσωπο μόλις βγήκα στη σκηνή και οι φωνές των φίλων μου από τον εξώστη!
Η... επιτυχία μας συνεχίστηκε μετά από μερικές μέρες σε μια δεύτερη παράσταση που δώσαμε στον χώρο του Λυκείου Αγίας Βαρβάρας, μερικά χιλιόμετρα έξω από το Ηράκλειο, βελτιωμένοι τεχνικά και υποκριτικά είναι η αλήθεια, χωρίς συνέχεια πάντως.
Κρίμα.
Ήταν η τελευταία φορά που βρεθήκαμε όλοι μαζί.
Από τα παιδιά που είχαμε λάβει μέρος στην παράσταση, δεν θυμάμαι και πολλά.
Θυμάμαι πολύ έντονα τη Σοφία που είχε τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Πολύ έντονη προσωπικότητα. Δυναμικός χαρακτήρας, δεν σήκωνε μύγα στο σπαθί της και ο καυγάς με τον σκηνοθέτη ήταν μια καθημερινότητα! Τα σαρδάμ της ήταν συνεχόμενα, σαν χαλασμένο κασετοφωνάκι ένα πράγμα, όμως αγαπούσε το τραγούδι και η φωνή της ήταν εξαιρετική.
Η Μαρία κρατούσε τον ρόλο της μητέρας. Η γλωσσού της παρέας! Ένα εξαιρετικό παιδί, μια παραγωγός αβίαστου γέλιου, τσιριχτή φωνή και μεγάλο υποκριτικό ταλέντο! Εμένα προσωπικά μου θύμιζε τη Ρένα Βλαχοπούλου στα νιάτα της!
Η Βάσω ήταν η μεγαλύτερη από όλους μας. Άνθρωπος αθόρυβος, τόσο που δεν θυμάμαι καν τον ρόλο της. Ήταν όμως πολύ γλυκειά και την φέρνω στο μυαλό μου με αγάπη.
Η μοναδική από τις συμμετέχουσες που "συναντάω" έστω και στο facebook ακόμα και σήμερα, είναι η Δέσποινα. Κρατούσε τον ρόλο της αγαπημένης του πρωταγωνιστή. Αιθέρια, ντελικάτη. Μια πραγματική ντίβα. Όλοι παιδευόμασταν ένα χειμώνα να μάθουμε πέντε γραμμές κι εκείνη ενώ ερχόταν σπάνια στις πρόβες, ήταν άψογα προετοιμασμένη, τυπική, ουσιαστική... Ανέβηκε στις σκηνή, είπε τις γραμμές της, χόρεψε, τραγούδισε... Άψογη.
Θα θυμάμαι πάντα με αγάπη αυτή την παράσταση.
Με δίδαξε πολλά, συνεχίζει να με διδάσκει αν και πέρασαν τόσα χρόνια.
Το σημαντικότερο όμως που με έκανε να καταλάβω απόψε είναι πως, ακόμα και στις άσχημες στιγμές μας, υπάρχει πάντα κάτι που μπορεί να μας κάνει να νοιώσουμε όμορφα.
Έστω κι αν έχει συμβεί πριν από πολλά πολλά χρόνια.
Μια ξεχωριστή ανάμνηση μπορεί να μας κάνει να χαμογελάσουμε για λόγους που μπορεί να μην είναι προφανείς!

 
 
 

Πέμπτη, 7 Σεπτεμβρίου 2017

Η "Αγέλαστος Πέτρα" και ο Παναγιώτης Φαρμάκης μέσα μου...

Η Αγέλαστος Πέτρα ήταν, σύμφωνα με την μυθολογία, ένας βράχος στην Ελευσίνα πάνω στον οποίο κάθησε η Δήμητρα για να θρηνήσει για την Περσεφόνη την κόρη της που την άρπαξε ο Πλούτωνας.
Ο μύθος αυτός συγκινούσε πάντα τους Έλληνες και οι λόγοι είναι πολλοί.
Η μάνα που χάνει το παιδί της από τον θεό του κάτω κόσμου.
Ο συμβολισμός του θανάτου.
Ο χειμώνας που σκοτεινιάζει τα πάντα.
Και μετά η ανάσταση.
Η Περσεφόνη κάθε Άνοιξη επιστρέφει στην μητέρα της.
Η φύση ξαναγεννιέται.
Τα Ελευσίνια Μυστήρια ήταν μια μυστηριακή τελετή που τελούνταν προς τιμή της Δήμητρας και της Περσεφόνης, ήταν δε η ιερότερη και πιο σεβαστή από όλες τις γιορτές της αρχαίας Ελλάδας.
Η απαρχή των Μυστηρίων ανάγεται με βεβαιότητα πριν τον 8ο π.Χ. αιώνα σύμφωνα με την χρονολόγηση των αντικειμένων που βρέθηκαν στον αρχαιολογικό χώρο του Τελεστηρίου.
Τα Ελευσίνια Μυστήρια λάμβαναν χώρα μέχρι το 392 μ.Χ. όταν ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος Α' του Βυζαντίου με διάταγμά του διέταξε το κλείσιμο όλων των αρχαίων ιερών σε μια προσπάθεια να καταστείλει την αντίσταση των οπαδών της αρχαιοελληνικής θρησκείας στην επιβολή του Χριστιανισμού.
Τα τελευταία απομεινάρια των Μυστηρίων εξαλείφθηκαν το 396 όταν ο βασιλίας των Γότθων Αλάριχος, συνοδευόμενος από χριστιανούς ιερείς, κατέστρεψε το ιερό της Ελευσίνας και θανάτωσε όλο το ιερατείο....
Οι εποχές που ακολούθησαν φέρθηκαν αμείλικτα στην Ελευσίνα.
Πόνος κι εγκατάλειψη για μια από τις σημαντικότερες πόλεις της αρχαίας Ελλάδας.
Η ταφόπλακα στην ιστορική σημασία της πόλης, σφραγίστηκε κατά κάποιο τρόπο τον 20ο αιώνα.
Η ευρύτερη περιοχή του κάμπου της Ελευσίνας μετατράπηκε σε βιομηχανική ζώνη διύλησης πετρελαίου, οι γύροι λόφοι έγιναν πρώτη ύλη του τσιμέντου που χρησιμοποιήθηκε στην Αθήνα της αντιπαροχής από τα εργοστάσια της περιοχής και η Ελευσίνα υποβαθμίστηκε τόσο πολύ που το όνομά της έχει γίνει συνώνυμο της βιομηχανοποίησης, της εγκατάλειψης, της κακώς εννοούμενης ανάπτυξης.
Ο Φίλιππος Κουτσάφτης
Τον Φίλιππο Κουτσάφτη παρακίνησε στις 20 Μαίου 1988 "Τύχη Αγαθή" όπως ο ίδιος αναφέρει να ξεκινήσει να φτιάξει ένα αφιέρωμα στον τόπο της Περσεφόνης και της Δήμητρας.
Τα γυρίσματα κράτησαν 10 χρόνια και είχαν σαν αποτέλεσμα να δημιουργθεί ένα πραγματικό αριστούργημα που κυκλοφόρησε στις κινηματογραφικές αίθουσες το 2000.


Η ταινία ταξιδεύει μέσα από τα μάτια των κατοίκων της Ελευσίνας στην ιστορία της περιοχής.
Ζωντανεύει την δεκαετή καθημερινότητα των ανθρώπων που ζουν σ αυτή. Νοιώθει τα προβλήματά τους, πονάει με τις ανησυχίες τους.
Περπατάει δίπλα τους στις ανασκαφές που γίνονται στις γειτονιές της, που φέρνουν ξανά στο φως του Ήλιου εικόνες μοναδικές και αμέσως μετά τις κλείνουν πίσω από τις πόρτες μιας αποθήκης.
Ο αρχαιολογικός χώρος γίνεται οικόπεδο, το οικόπεδο οικοδομή και η οικοδομή πολυκατοικία.
Οι άνθρωποι αλλάζουν, οι γειτονιές αλλάζουν.
Μόνο η Ελευσίνα μένει ίδια...
Όσες φορές κι αν δω την Αγέλαστο Πέτρα, τόσο περισσότερο αισθάνομαι πως τελικά το θέμα της ταινίας δεν είναι η Ελευσίνα αλλά ο θεόσταλτος "πρωταγωνιστής" της, ο Παναγιώτης Φαρμάκης.
Ένας άνθρωπος άστεγος, άπατρις που ο σκηνοθέτης τον χαρακτηρίζει "σαλό" ο οποίος έχει μια "σαλεμένη σχέση" με τα αρχαία της περιοχής.
Κι όμως, αυτός ο άνθρωπος ο περιθωριακός, ενδιαφέρεται για την ιστορία του τόπου κι ας μην έχει γεννηθεί εκεί, περνάει τον χρόνο του διασώζοντας ευρύματα που πετάχτηκαν μαζί με μπάζα στη θάλασσα. Ευρύματα σημαντικά που καταλήγουν στις προθήκες των μουσείων...
Κι όλα αυτά όταν οι υπόλοιποι, οι "κανονικοί", οι "πολιτισμένοι", γκρεμίζουν αρχαία τείχη για να χτίσουν πολυκατοικίες και να υψώσουν άλλα, από οπλισμένο σκυρόδεμα και σάρκα, γύρω τους, πάνω και κάτω τους...

Ο Παναγιώτης Φαρμάκης
Με αγγίζει πολύ αυτή η ταινία.
Την έχω δει δεκάδες φορές, την βλέπω καμία φορά και αποσπασματικά.
Μου αναστατώνει τη σκέψη.
Κάνω των Ελευσίνα πατρίδα μου, βλέπω την καταστροφή δίπλα μου και την αδιαφορία να φωλιάζει στις καρδιές των γειτόνων μου.
Είμαι σίγουρος πως αν ήμουν κάποιος από την ταινία, θα ήμουν ο Παναγιώτης Φαρμάκης.
Ο σαλός με τη σαλεμένη σχέση με τα αρχαία.
Πώς διαφορετικά θα μπορούσα να εξηγήσω τα δάκρυα που πετιόνται από τα μάτια μου όταν στο 32ο λεπτό της ταινίας, με τη μουσική του Κων/νου Β στο παρασκήνιο, οι μπουλντόζες γκρεμίζουν το τείχος της Ιεράς Οδού;
 Υπάρχουν πράγματα πολλά που έχω μετανιώσει στη ζωή μου που δεν τα έκανα.
Ένα από αυτά είναι πως, όταν το 2015 ήμουν υπεύθυνος σε μια ομάδα της Φωτογραφικής Εταιρείας Κρήτης, δεν προσπάθησα αρκετά ώστε να βρω τον χρόνο να δείξω στα παιδιά της ομάδας την Αγέλαστο Πέτρα, αν και το είχα σκοπό.
Κρίμα.
Είναι κάτι που οφείλω στον εαυτό μου...

Τετάρτη, 23 Αυγούστου 2017

Η άλλη πλευρά του Αιγαίου....


Σπάνια διαβάζω δανεικά βιβλία.
Για μένα η επιλογή του αναγνώσματος είναι ιεροτελεστία. Αφού με τραβήξει ο τίτλος, ο συγγραφέας ή το εξώφυλλο, θέλω να το ξεφυλλίσω, να μυρίσω τις σελίδες του και, αφού διαβάσω την τελευταία παράγραφο, να το αγοράσω εφόσον με έχει κερδίσει.
Το συγκεκριμένο βιβλίο μου το έφερε ένα απόγευμα ο Ανδρέας στο σπίτι. Το είχα στο ράφι κάμποσο καιρό, λες και φοβόμουν να το διαβάσω.
Το ξεκίνησα πριν λίγες μέρες όταν πλέον κάθε τί που θα μπορούσα να διαβάσω είχε εξαντληθεί.

Με εξόργισε αυτό το βιβλίο.
Το σταμάτησα θυμωμένος δύο φορές και το άφησα στην άκρη.
Το έπιασα πάλι, είτε από τα νεύρα μου, είτε από περιέργεια για να δω πού ήθελε να καταλήξει ο συγγραφέας.
Το άφησα ξανά. Ακόμα πιο θυμωμένος.
Για να μπορέσω να το συνεχίσω και να το ολοκληρώσω, ο δαίμονας μπήκε μέσα μου και διάβασα το τελευταίο κεφάλαιο.
Γύρισα εκεί που είχα σταματήσει και το διάβασα απνευστί.

Μπορεί να μην ήμουν προετοιμασμένος να διαβάσω τη γνώμη ενός Τούρκου από την Σμύρνη σχετικά με τη Μικρασιατική καταστροφή, όμως αυτό δεν με εμποδίζει τώρα πια να νοιώθω απόλυτο σεβασμό για την γνώμη των γειτόνων που ζουν στην ανατολική πλευρά του Αιγαίου.
Μπορεί να μην συμφωνώ στους αφορισμούς του Τζοράλ σε κάποια ζητήματα που θίγει και αφορούν το ανατολικό ζήτημα, όμως σέβομαι απόλυτα την αγάπη του για την πόλη που γεννήθηκε η γιαγιά μου.

Το Αιγαίο και η Μικρασία δεν είναι ιδιοκτησία ούτε του ενός, ούτε του άλλου λαού.
Θα πρέπει κάποια στιγμή να το καταλάβουμε αυτό, τόσο οι Έλληνες, όσο και οι Τούρκοι.
Όπως θα πρέπει να καταλάβουμε πως για τα εγκλήματα που προκάλεσαν στο παρελθόν οι πολιτικοί των δύο χωρών, δεν είμαστε υπεύθυνοι εμείς που στο κάτω-κάτω, περαστικοί είμαστε από αυτά τα χώματα.

Διάβασέ το.
Θα σε εξοργίσει αλλά το χρειάζεσαι.
Είμαι σίγουρος πως ο Μεχμέτ Τζοράλ έχει διαβάσει τα "Ματωμένα χώματα"....

Τετάρτη, 16 Αυγούστου 2017

Στο δυτικό άκρο της Κρήτης.... (Γραμβούσα-Μπάλος)

Ήθελα πολύ καιρό να πάω στον Μπάλο.
Είναι από τα πιο πολυφωτογραφημένα μέρη της Ελλάδας, άκουσα πρώτη φορά γι' αυτό τον απίστευτης ομορφιάς τόπο όταν ξεκίνησα να συμμετάσχω στα σεμινάρια της ΕΦΕ Κρήτης.
Η προηγούμενη από εμάς τάξη είχε κάνει μια φωτογράφιση εκεί και οι φωτογραφίες της στόλιζαν για κάποιο διάστημα τους τοίχους της σχολής.
Δεν θα πω τίποτε περισσότερο για επίσκεψή μου σαν εμπειρία, ίσως γιατί θα είμαι άδικος και είναι το τελευταίο που θα ήθελα.
Ο Μπάλος είναι ένας μοναδικής ομορφιάς τοπίο που αξίζει κάθε άνθρωπος να επισκευτεί, έστω και μια φορά στη ζωή μου.
Τελεία.
Τα υπόλοιπα ας τα πουν δύο πανοράματα που τράβηξα, ένα το μεσημέρι και ένα αργά το απόγευμα καθώς έφευγα.


 Ένα από τα δύο με μαγεύει! ;-)



Creative Commons License
Οι παραπάνω φωτογραφίες χορηγούνται με άδεια Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Ελλάδα.

Δευτέρα, 14 Αυγούστου 2017

Λαφονήσιος δρόμος 2017


Εξαιρετικός αγώνας.
Όλη η διαδρομή δίπλα στη θάλασσα, από τα Λειβάδια μέχρι την πανέμορφη παραλία της Ελαφόνησου!
Τι κι αν ο Ήλιος έκαιγε με 35+ βαθμούς θερμοκρασία, στον τερματισμό τα ξέχασα όλα.
Το μόνο που θυμώνουν ήταν οι μυρωδιές της διαδρομής...
 

Παρασκευή, 11 Αυγούστου 2017

24o Γύρος Οροπεδίου Λασιθίου....

Τον λατρεύω αυτό τον αγώνα.
Το Οροπέδιο πέρισυ (https://psihotherapia.blogspot.gr/2016/08/blog-post.html) μου έμαθε να σέβομαι τον δρόμο.
Μου δίδαξε την αξία του φόβου, αλλά και πως ο φόβος αυτός έχει ένα όριο που το θέτουμε εμείς.
Αν νικήσεις τον φόβο, κερδίζεις την ζωή.
Αν σταθείς στην αφετηρία με πόδια να τρέμουν, έχεις ήδη τερματίσει νικητής.
Αυτό είναι το πρώτο βάθρο.

Μετά την περυσινή μου περιπέτεια στη διαδρομή, φέτος ήμουν πειθαρχημένος. Άλλωστε σε έναν αγώνα 24 χιλιομέτρων, αν η προετοιμασία δεν είναι σωστή, ο τερματισμός είναι αμφίβολος.
Στάθηκα στην εκκίνηση με τα πόδια μου κομμένα από τον φόβο, με τα χέρια μου να τρέμουν.
Με τη ζέστη να μου τρυπάει το δέρμα.
Με λαχτάρα....
Για να μετρήσω τις δυνάμεις μου, για να νοιώσω πως υπάρχω.
Όποιος έχει τρέξει έστω και μια φορά στα όριά του, γνωρίζει κάθε ένα από αυτά τα συναισθήματα!

Βίωσα τον αγώνα εντελώς διαφορετικά σε σχέση με πέρυσι.
Ήμουν σε όλη τη διαδρομή χαλαρός, χαμογελαστός, φτάσαμε να ανταλάσσουμε ανέκδοτα με τα παιδιά που έτρεχαν δίπλα.
Λίγο πριν το Μέσα Λασίθι, ξεκαρδίστηκα στα γέλια με έναν δρομέα που σταματούσε κάθε μερικά μέτρα, για να τραβήξει μια... selfie!
Οι ανηφόρες των πρώτων χιλιομέτρων δεν με προβλημάτισαν καθόλου.
Η ανηφόρα στο 22.800 του Αγίου Χαράλαμπου που είχα περπατήσει σχεδόν λιπόθυμος, δεν με τρόμαξε. Την έτρεξα, μέχρι το τελευταίο μέτρο του "Γολγοθά" της.
Ο τερματισμός, ένα πανηγύρι!
Ο Πολιτιστικός Σύλλογος του Οροπεδίου είχε διαθέσιμο ένα.... λάστιχο κουμπωμένο σε μια βρύση και όποιος ήθελε μπορούσε να κάνει ένα παγωμένο ντους που, στην δική μου περίπτωση, αποδείχθηκε ευεργετικό!
Στεχαχωρήθηκα που όλο αυτό έπρεπε να τελειώσει κάποια στιγμή. Ήταν τόσο έντονο, τόσο γλυκό, τόσο ευλογημένο....

Ανυπομονώ για του χρόνου!


Πέμπτη, 3 Αυγούστου 2017

Όταν το φως παλεύει με το σκοτάδι....

Στις 30 Ιουλίου ανέβηκα για έκτη φορά στην κορυφή "Τίμιος Σταυρός"  του Ψηλορείτη.
Με μαγεύει η πορεία στο χαρακτηριστικό άγριο τοπίο της Κρητικής γής.
Με συναρπάζει η προσπάθεια των ανθρώπων, ανδρών, γυναικών και παιδιών όλων των ηλικιών να ανέβουν στην κορυφή.
Μα, πιο πολύ από όλα όμως, λατρεύω τη στιγμή που οι πρώτες ακτίνες του Ήλιου παλεύουν να διώξουν το σκοτάδι για να αγκαλιάσουν το βουνό...
Είναι τότε που λες και ο ουρανός πλημμυρίζει με θεία μελωδία!
Τότε που - το ορκίζομαι!! - στα αυτιά μου αντηχεί η κοσμική μουσική, ο ήχος που προκαλεί ο Ήλιος καθώς ξεπροβάλει από τον ορίζοντα και αγγίζει πέτρες και ανθρώπους!
Είναι η στιγμή της απόλυτης νίκης του φωτός ενάντια στον απόλυτο εχθρό του.
Μόνο η φωτογραφία μπορεί να το περιγράψει....


Δευτερόλεπτα πριν το ξημέρωμα. Αχνοφαίνεται το Ηράκλειο.
 
Αριστερά η Δύση, δεξιά η Ανατολή. Το φως μάχεται με το σκοτάδι!
Ο Ψηλορείτης δέχεται τις πρώτες ακτίνες.
Ο Ήλιος ξεπροβάλει! Η κοσμική μουσική πλημμυρίζει το τοπίο!
 
 
 
 









Στου Ψηλορείτη την κορφή, το χιόνι δεν τελειώνει!


Creative Commons License
Οι παραπάνω φωτογραφίες χορηγούνται με άδεια Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Ελλάδα.

Τρίτη, 25 Ιουλίου 2017

22 χρόνια μετά....


Κι όμως, είναι σαν να μην πέρασε ούτε ώρα.
Ειδικά σήμερα, με το θερμόμετρο στους 40 βαθμούς, θυμήθηκα ακόμα περισσότερο εκείνη την καταραμένη μέρα που πήρε μακριά τα τρία φιλαράκια μου.
Έτσι ήταν και τότε, τόση ζέστη επικρατούσε εκείνο το πρωινό που χτύπησε το τηλέφωνο κι ο Γιάννης μου είπε τα μαντάτα...
"- Ο Λευτέρης, ο Βαγγέλης και ο Δημήτρης σκοτώθηκαν χτες το βράδυ."
Δεν θα το ξεχάσω ποτέ αυτό το τηλεφώνημα, σαν τελεσίγραφό, έβαλα τις φωνές, έβριζα Θεό και ανθρώπους και δεν μπορούσα να το πιστέψω....
Ακόμα δεν μπορώ να το πιστέψω. Ειλικρινά.
Καμιά φορά νοιώθω πως θα τους συναντήσω στο δρόμο, πως θα πάμε μαζί για καφέ.
Πως θα αρχίσει πάλι ο Γιώργος να πειράζει τον Βαγγέλη και να τσακώνονται.
Και την ίδια στιγμή, από μια διπλανή καρέκλα ο Λευτέρης θα τους κοιτάζει και θα τους δείχνει τις ανοιχτές του παλάμες...


Συνάντησα ένα κοινό μας γνωστό τις προάλλες. Είχα να τον δω απο τότε.
Διάβασε το περισυνό μου κείμενο. (https://psihotherapia.blogspot.gr/2016/07/blog-post_28.html)
"-Τους θυμάσαι ρε καθόλου;", με ρώτησε.
Μα πώς είναι δυνατόν να ξεχάσω;
Το σκανταλιάρικο γέλιο του Λευτέρη που γέμιζε το δωμάτιο...
Το θλιμμένα, όμως γεμάτα πονηριά μάτια του Βαγγέλη...
Το σπινθηροβόλο βλέμμα του Δημήτρη...

Δεν σας ξεχνώ ποτέ φιλαράκια, εσείς είστε η νιότη μου, η ξεγνοιασιά μου.
Και είμαι σίγουρος πως, αργά ή γρήγορα, μια μέρα θα ανταμώσουμε ξανά.
Να καπνίσουμε, να πιούμε και να φάμε σουβλάκια, στα ξύλινα παγκάκια κάτω από τα πεύκα, όπως τότε τ' απογεύματα του σκασιαρχείου μας, στην Αγία Ειρήνη στα Σπήλια!

Δημήτρη σου χρωστάω μια επίσκεψη. Με τους άλλους δύο τα είπαμε το απόγευμα...

Κυριακή, 23 Ιουλίου 2017

Χορός...








Οι φωτογραφίες είναι από την παράσταση του Κέντρου Χορού του δήμου Ηρακλείου στις 25 Ιουνίου 2017.


Creative Commons License
Οι παραπάνω φωτογραφίες χορηγούνται με άδεια Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Ελλάδα.

Τρίτη, 18 Ιουλίου 2017

Βαμμένα κόκκινα μαλλιά....


Από χτες το απόγευμα ξεφυλλίζω τις κιτρινισμένες σελίδες του μυθιστορήματος που λάτρεψα στην εφηβία μου, τα "Βαμμένα Κόκκινα Μαλλιά" του Κώστα Μουρσελά.
Το αγόρασα παραμονή Χριστουγέννων του 1992, την περίοδο που ο ΑΝΤ1 πρόβαλε την τηλεοπτική του μεταφορά σε σκηνοθεσία του Κώστα Κουτσομύτη.
Ήταν η εποχή που ήθελα να γίνω συγγραφέας, που δεν συμβιβαζόμουν με τίποτα και με κανέναν. Ήταν τότε που οικογένεια για μένα ήταν οι φίλοι μου, ουσία της ζωής η παρέα μαζί τους και το μέλλον ήταν όλο δικό μας.
Και κάπου εκεί, ήμουν σίγουρος πως ο κόσμος μπορούσε με άνεση να περιμένει να τον αλλάξω!
Τα "Βαμμένα Κόκκινα Μαλλιά" ήταν στα 16 μου χρόνια παραπάνω από ένα απλό βιβλίο που ξενύχτησα τρεις βραδυές για να το τελειώσω.
Ήταν το εγχειρίδιο της ζωής.
Ήταν η γνώση του κόσμου όπως δεν τον είχα ποτέ πριν φανταστεί.

Ο συγγραφέας του έφυγε το περασμένο Σάββατο 15 Ιουλίου, αργά το βράδυ.


"-Εγώ τέλειωσα Μανωλόπουλε, στο είπα. Ηρέμησα πια. Το βλέπεις αυτό το μπουκάλι; Είναι το τελευταίο που θα πιω. Καθάρισα, τέρμα. Δεν σας κάνω τη χάρη να σβήσω. Εσύ να δούμε. Θ' αφήσεις ποτέ να βγουν απο μέσα σου τόσα σκατά; Θ' αφήσεις να ξεμπουκάρουν οι θάλασσες και τα ποτάμια και οι μνήμες; Θα τ' αφήσεις ποτέ έξω στο φως; Μια ζωή, μπάσταρδε, τα κλείνεις, τα μπλοκάρεις, βάζεις φράγματα..... Και να πω ότι δεν ξέρεις την παγίδα ή οτι το ξεπέρασες και εντάξει, ησύχασες; Εσύ μια ζωή είσαι εδώ και εκεί, πηγαινοέρχεσαι μετέωρος, δεν ακουμπάς πουθενά. Καμιά φορά σκέφτομαι πως ήσουνα βαλτός να σαμποτάρεις τη ζωή σου. Μαλάκα!"

Ευχαριστώ πολύ για όλα.
Μα κυρίως, για κάθε ανάμνηση που μου ήρθε στο μυαλό απόψε.
Θυμήθηκα φίλους, παρέες, τη ζάλη από το πιοτό, τον βήχα από το βαρύ τσιγάρο.
Ζωντάνεψαν φίλοι που χάθηκαν, είδα το γέλιο τους ζωντανό μπροστά στα μάτια μου, άκουσα τη φωνή τους ξανά στο δωμάτιο!
Είμαι ευγνώμων....


Δευτέρα, 19 Ιουνίου 2017

Λίγες και μία νύχτες



Λατρεύω τον Ισίδωρο Ζουργό!

Τον γνώρισα πριν από μερικά χρόνια διαβάζοντας τις "Σκήνές από τον βίο του Ματίας Αλμοσίνο". Ένα εξαιρετικά καλογραμμένο βιβλίο, ύμνος στην ελληνική γλώσσα που συνηθίσαμε να κακοποιούμε καθημερινά ή έστω να μην αντιδρούμε στην κακοποίησή της.
Αργότερα διάβασα την "Ανεμώλια". Βιβλίο-σταθμός για μένα. Όπως έχω ξαναπεί, είναι ένα βιβλίο για άντρες που θα πρέπει να διαβάσουν όλες οι γυναίκες! Είναι το "εγχειρίδιο" του ενήλικου που στην ουσία μένει για πάντα παιδί!
Φοβόμουν να διαβάσω το τελευταίο του βιβλίο, τις "Λίγες και μία νύχτες". Έτρεμα να μην απογοητευτώ, να μην γκρεμιστεί η εικόνα που είχα δημιουργήσει.
Δοξάζω την στιγμή που αποφάσισα να το αγοράσω πριν απο μερικές μέρες!
Οι "Χίλιες και μία νύχτες" δεν είναι απλά ένα βιβλίο, είναι ένα ταξίδι, ένας ύμνος στον έρωτα. Ο Ζουργός έχει την ιδιότητα όχι μόνο να πλάθει χαρακτήρες αλλά και να δημιουργεί εικόνες τόσο ώστε, ακόμα κι εγώ που δεν έχω πάει ποτέ μέχρι σήμερα στη Θεσσαλονίκη, να ορκίζομαι σήμερα πως έχω δει από κοντά την συνοικία των Εξοχών!
Το βιβλίο είναι νοσταλγικό, γεμίζει τα ρουθούνια του αναγνώστη με εικόνες και μυρωδιές της πιο πολυ-πολιτισμικής πόλης της Ελλάδας. Ταξιδεύει 70 χρόνια στην ιστορία της Θεσσαλονίκης με πλοίο τον έρωτα. Προκαλεί πόνο αλλά και λυτρώνει τους ήρωές του την τελευταία στιγμή. Το συνηθίζει αυτό ο Ζουργός, κρατάει τον πόνο μέχρι τις τελευταίες 10 σελίδες. Άλλωστε, τί πιο δημιουργικό, τί πιο λυτρωτικό από τον πόνο του έρωτα;
Λίγο πριν το τέλος διάβασα μια παράγραφο που μου έκανε τεράστια εντύπωση. Μέσα στις γραμμές της κατάλαβα πως τελικά η ιστορία της Ελλάδας δεν διαφέρει και πολύ από πόλη σε πόλη....

"Στα χρόνια που ακολούθησαν οι εργολάβοι έκαναν χρυσές δουλειές. Οι πολυκατοικίες  άρχισαν να σκιάζουν με το ύψος τους όλους τους δρόμους της πόλης. Αρχοντικές μονοκατοικίες και μέγαρα του πρώτου πολέμου τα πυροβολούσαν στον αυχένα κι αυτά έπεφταν σαν άλογα χτυπημένα, χλιμίντριζαν για μια στιγμή και ύστερα χάνονταν μες στη σκόνη και τη χλαπαταγή των τοίχων που κατέρρεαν. Διόρωφα με σφυρήλατες μαρκίζες και γύψινα αετώματα, μέγαρα με τρούλους και πυργίσκους στην κορυφή, τουρκόσπιτα με αυλές και γεράνια, όλα κάτω να σφαδάζουν μες τα αίματα.
Ύστερα από τον αφανισμό τους, γεννήθηκαν τέρατα. Έξι όροφοι, εφτά, οχτώ, μπαλκόνια, κάγκελα, μπαλκόνια.... Εκεί ψηλά στα σύννεφα, που τέλειωναν οι πολυκατοικίες, χτίστηκαν μικρά πλυσταριά. Ταράτσες, θέα στη θάλασσα, κάποιοι φωτογραφίζονταν με θέα τον Χορτιάτη, στα σύρματα απλωμένα ρούχα, λευκά σεντόνια που τα κυμάτιζε ο αέρας, τα σάβανα των παλιών σπιτιών, αυτών που εκτελέστηκαν και έγιναν χώμα στην άκρη αχάραγων δρόμων...."

Η ιστορία της Ελλάδας του 20ου αιώνα.

Διάβασέ το, κάτι δικό σου θα βρεις εκεί μέσα...

Παρασκευή, 9 Ιουνίου 2017

Τάσος Λειβαδίτης


Έζησα μια συγκλονιστική στιγμή στις 7 Ιουνίου στο Κηποθέατρο Νίκος Καζαντζάκης του Ηρακλείου, όταν με έκπληξη άκουσα για πρώτη φορά τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου να ερμηνεύει ζωντανά το μελοποιημένο ποίημα του Τάσου Λειβαδίτη "Πού είσαι". Ήταν μια έντονη στιγμή, είναι από τα τραγούδια εκείνα που δεν "χωράνε" σε μια συναυλία, από αυτά που προκαλούν έντονη ψυχολογική φόρτιση που, στην δική μου περίπτωση, δεν κατάφερνα να διαχειριστώ μέχρι που ξέσπασε η λυτρωτική μπόρα που περιγράφω στο http://psihotherapia.blogspot.de/2017/06/blog-post_8.html
Τον ποιητή Τάσο Λειβαδίτη τον γνώρισα 5 χρόνια μετά τον θάνατό του το 1993. Ο τότε υπουργός πολιτισμού χαρακτήρισε σε μια τηλεοπτική του συνέντευξη τους ποιητές "λαπάδες" και ο Βασίλης αντέδρασε κυκλοφορώντας, σε μουσική του αξέχαστου τότε διευθυντή του 3ου προγράμματος της ΕΡΑ Γιώργου Τσαγκάρη, τον δίσκο "Φυσάει".
Το "Φυσάει" είναι μια δισκογραφική δουλειά που αδίκησε τον εαυτό της. Κυκλοφόρησε όπως ανέφερα σαν απάντηση σε έναν χαρακτηρισμό αλλά δεν υποστηρίχθηκε ποτέ όσο θα έπρεπε. Λίγοι ήταν εκείνοι που αγόρασαν τον δίσκο, ακόμα λιγότεροι αυτοί που θυμούνται σήμερα τα τραγούδια που περιείχε.
Εμένα μου έμεινε για πάντα χαραγμένη στην ψυχή, θέλεις γιατί πάντα σκεφτόμουν "αντισυμβατικά", θέλεις γιατί εκείνα τα χρόνια ήταν τα χρόνια της δύσκολης εφηβείας;
Νοιώθω ευλογημένος πάντως βραδυές σαν τη χτεσινή που φτάνει στ' αυτιά μου η μελωδία του Τσαγκάρη, οι στίχοι του Λειβαδίτη, όλα στη σκέπη της φωνής του αγαπημένου Βασίλη Παπακωνσταντίνου.

"...Έβρεχε εκείνο το βράδυ.
Έβρεχε.
Ανέβηκα τα σκαλιά κανείς στην καμάρα
Έβρεχε;
Έτρεμε στ’ ανοιχτό παράθυρο η κουρτίνα;
Έβρεχε..

"-Φεύγω μη ζητήσεις να με βρεις. Αγαπώ άλλον!" έγραφε.
Αγαπώ άλλον!
Πού είσαι;
Πού να πάω;
Φυσάει, κρυώνω.
Πού είσαι;
Πού να πάω;
Φυσάει, κρυώνω;

Οι δρόμοι λασπωμένοι, κίτρινα φώτα.
Έβρεχε.
Ζευγάρια αγκαλιασμένα κάτω απ’ τις ομπρέλες τους.
Σε λίγο θα ανάβουνε το φως,
θα κοιτάζονται στα μάτια και θα πετάν από πάνω τους όλη τη μοναξιά.
Οι φωτεινές ρεκλάμες ανοιγοκλείνουνε τα μάτια τους.
Όλα στην εποχή μας διαφημίζονται γιατί όχι και αυτό;
Έβρεχε….

"Αγαπώ άλλον!"
Με κόκκινα πελώρια γράμματα θα `ταν υπέροχη διαφήμιση.
Γιατί όχι και αυτό:
"Αγαπώ άλλον!"
Πού είσαι;
Πού να πάω;
Φυσάει κρυώνω...
Πού είσαι;...."
 
 

Πέμπτη, 8 Ιουνίου 2017

Συναυλία στη βροχή!



Η χτεσινή βραδυά ήταν βγαλμένη από τα πιο σκανδαλιάρικα όνειρά μου!
Μια εμπειρία από αυτές που κάνουν τους "μεγάλους" να νοιώσουν για μερικές μόνο στιγμές και πάλι "παιδιά".
Λίγες στιγμές που ξέφυγαν από το καθημερινό, το συνηθισμένο.
Η αίσθηση του αυθόρμητου, της ανεμελιάς.

Η βραδυά ξεκίνησε μάλλον άνοστα.
Η αλήθεια είναι πως ενώ είχα αγοράσει τα εισητήρια της παράστασης "Εννέα και πέντε" του Βασίλη Παπακωνσταντίνου, της Ρίτας Αντωνοπούλου και του Οδυσσέα Ιωάννου από νωρίς, μάλλον άκεφος ξεκίνησα για το Κηποθέατρο Καζαντζάκη.
Φτάσαμε νωρίς, τα παιδιά ήταν ανυπόμονα να ακούσουν τον Βασίλη!
Η παράσταση ξεκίνησε κι αν εξαιρέσεις έναν ενοχλητικό που δεν άφησε ευκαιρία που να μην μας υπενθυμίζει την ανατροφή του, η βραδυά κυλούσε με ενδιαφέρον.
Ευχάριστή έκπληξη για μένα ήταν η Ρίτα Αντωνοπούλου. Δεν την είχα ακούσει ξανά ζωντανά, όμως με ενθουσίασε η φωνή και το πάθος της ερμηνείας της. Είχε μια καθαρότητα, ένα παλμό που ομολογώ μου τράβηξε το ενδιαφέρον.
Χατζηδάκις, Ξαρχάκος, Θεοδωράκης "ανέβηκαν" στην σκηνή, ενώ δεν θα μπορούσε να λείψει ο Καββαδίας και ο Μικρούτσικος.
Κατά τη διάρκεια της παράστασης ο ουρανός άρχισε να βαραίνει. Τα σύννεφα πύκνωσαν και εντυπωσιακές αστραπές έκαναν τη νύχτα μέρα κι εμάς ανήσυχους για τη συνέχεια της βραδυάς!
Κάποια στιγμή κι ενώ η Ρίτα ερμήνευε το "Τζιβαέρι", άνοιξαν οι ουρανοί.
Αυτό που ακολούθησε θα μου μείνει για πάντα χαραγμένο στη μνήμη σαν κάτι μοναδικό στα τόσα χρόνια που παρακολουθώ καλοκαιρινές συναυλίες.
Κάποιοι από τον κόσμο άνοιξαν ομπρέλες. Άλλοι έφυγαν. Οι μουσικοί σκέπαζαν τις κονσόλες και τα μηχανήματά τους.
Θεώρησα πως όλα είχαν τελειώσει, περίμενα απλά τη στιγμή που θα το έλεγαν και οι ίδιοι οι τραγουδιστές.
Αντί γι αυτό, η Ρίτα γύρισε στους μουσικούς και τους είπε "-Μην μαζεύετε παιδιά, λίγο θα βραχούμε αλλά θα σταματήσει!" και απλά συνέχισε να τραγουδάει τον "Άμλετ της Σελήνης"! Η βροχή όλο και γινόταν πιο δυνατή! Η Μαίρη έκανε νόημα πως το βιολί της είχε βραχεί και δεν έπαιζε και ο Βασίλης συνόδευε χτυπώντας ρυθμικά το κάθισμά του!
Ο κόσμος άρχισε να παραλληρεί! Όσοι είχαμε απομείνει μαζευτήκαμε μπροστά στη σκηνή, οι δύο τραγουδιστές τραγουδούσαν πλέον χωρίς μικρόφωνα, χωρίς να νοιάζονται αν θα "τσαλακωθούν", ακούστηκε ένας θόρυβος από την κονσόλα, το πιάνο που είχε απομείνει τελευταίο σώπασε και η βροχή δυνάμωνε!
Κόσμος και τραγουδιστές κάτω απο καταρακτώδη βροχή έγιναν ένα, το "Σαπιοκάραβο" έφτασε μέχρι τον ουρανό και ορισμένοι μουσκεμένοι παλαβιάρηδες έγιναν για λίγες στιγμές οι πιο ευτυχισμένοι άνθρωποι στον κόσμο!
Δεν μπορώ να θυμηθώ τίποτε άλλο.
Τα λόγια δεν είναι ικανά να περιγράψουν τα συναισθήματα.
Ίσως και η εικόνα ακόμα να μην είναι αρκετή να μεταφέρει αυτό που έζησα απόψε...



Ευχαριστώ σύμπαν... :-)

Creative Commons License
Η παραπάνω φωτογραφία και το βίντεο χορηγούνται με Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Ελλάδα.

Κυριακή, 4 Ιουνίου 2017

Οι παλιές αγάπες πάνε στον Παράδεισο (το βιβλίο)


Το διάβασα και απογοητεύτηκα που δεν το είχα διαβάσει νωρίτερα.
Η πένα της Μάρως Βαμβουνάκη, πονάει αλλά λέει μόνο αλήθειες.
Ξυπνάει από τον λήθαργο του αισθήματος όσους κοιμούνται.
Προσγειώνει στην πραγματικότητα που λυτρώνει....

"Η συντριβή των περασμένων μηνών την μετέτρεψε. Αντί να τη διαλύσει, κάτι έδεσε. Λες και η φωτιά του πόνου να έλιωσε τα αιχμηρά υλικά της καρδιάς της, να τα στερέωσε σε ακαθόριστο αλλά ωραίο σχήμα. Έρμα στο τρελό καράβι της ζωής της.
Δόξα τω Θεώ, δεν σκορπίστηκε, δεν τρελάθηκε, μαζεύτηκε και νοιώθει καλά μέσα στην ποίηση του κόσμου που θα την οδηγήσει στον ποιητή."

Έτσι είναι.
Μην φοβάσαι τη ρήξη με το πάγιο.
Μπορεί να σε πονέσει αλλά θα σε λυτρώσει.
Αν φοβάσαι να κόψεις αυτό που σε πονάει, θα το κουβαλάς μαζί με τον πόνο που σου προκαλεί.

Ζήσε.
Η ζωή είναι μικρή για να κουβαλάμε τα άχρηστα!
 

Δευτέρα, 29 Μαΐου 2017

Ο Σιδερένιος Άγιος της Σητείας



Λίγα λόγια για τον τόπο...
Ένα από τα ομορφότερα μοναστήρια της Σητείας αλλά και ολόκληρης της Κρήτης. Οι μαρτυρίες για τη λειτουργία του είναι πολύ λίγες και προέρχονται από κείμενα της Ενετοκρατίας.
Από τα πολλά μικρά μοναστήρια που βρίσκονταν διάσπαρτα στο νησί, βρίσκεται στο Σαμώνειο ακρωτήριο, κοντά στην αρχαία Ίτανο.
Κατά τον Απολλώνιο τον Ρόδιο, συγγραφέα των Αργοναυτικών, εδώ αποβιβάστηκαν οι Αργοναύτες επιστρέφοντας από την Κολχίδα μετά από σφοδρή θαλασσοταραχή και πριν συνεχίσουν το ταξίδι τους, έχτισαν τον ναό της Μινωίδας ή Σαμωνίας Αθηνάς.
Ο ναός της Αθηνάς χτίστηκε στο άκρο της χερσονήσου όταν οι Αργοναύτες κατάφεραν να γλιτώσουν από το πέρασμα αυτός καθώς ο γίγαντας Τάλως που προστάτευε τα παράλια του νησιού, εξφενδόνισε πέτρες εναντίον τους.
Στην παραλία του μικρού κολπίσκου κοντά στο άκρο της χερσονήσου, εντοπίστηκαν ερείπια αρχαίου ναού του 4ου π.Χ. αιώνα. Το μεγαλύτερο τμήμα τους είναι καταβυθισμένο στη θάλασσα ενώ ένα τμήμα τους σώζεται και στην αμμουδιά.
Στην ευρύτερη περιοχή κατά τη διάρκεια επιφανειακής ανασκαφικής έρευνας το 2004 βρέθηκε πλήθος χαραγμάτων πλοίων τα οποία πιθανότατα χρονολογούνται στην ίδια περίοδο με τον ναό της Μινωίδας Αθηνάς. Ένα από αυτά παριστάνει πλοίο σε σχήμα ψαριού σε συνδυασμό με την επιγραφή «...μον έγραφέ με». Πιθανότατα στο κομμάτι του λίθου που δεν σώζεται θα αναγραφόταν η αρχική συλλαβή του ονόματος του προσώπου το οποίο χάραξε την πέτρα.
Τις επιγραφές αυτές ίσως τις χάραζαν οι προσκυνητές κατά την πορεία τους προς τον ναό. Ενδεχομένως το Σαμώνιο να αποτελούσε γνωστό πέρασμα για τα πλοία. Το βέβαιο είναι πως βρίσκεται πάνω στον θαλάσσιο δρόμο που ενώνει την ανατολική Κρήτη με τα νησιά του νοτιοανατολικού Αιγαίου αλλά και την ανατολική λεκάνη της Μεσογείου και την Αίγυπτο.
Η πρώτη και μοναδική μέχρι σήμερα πληροφορία για τη μονή του Αγίου Ισιδώρου οφείλεται στον μοναχό Χριστόφορο Μπουοντελμόντι που ως γνωστόν περιηγήθηκε την Κρήτη το 1415. Η μονή είχε τότε δύο μοναχούς οι οποίου ζούσαν σαν ερημίτες «από την εργασία των χεριών τους» όπως αναφέρει ο Μπουοντελμόντι χαρακτηριστικά.
Υπάρχουν πηγές που αναφέρουν πως η μονή χτίστηκε από Αιγυπτιώτες μοναχούς οι οποίοι έφτασαν στην Κρήτη για να μονάσουν και αφιέρωσαν το μοναστήρι τους στον συμπατριώτη τους Άγιο Ισίδωρο τον Πηλουσιώτη. Η υπόθεση αυτή δεν στηρίζεται σε κανένα στοιχείο αφού η λατρεία του Αγίου παρατηρείται και σε άλλες περιοχές που μάλλον θα ήταν δύσκολο σε Αιγυπτιώτες να φτάσουν. Ναός του Αγίου Ισιδώρου με τοιχογραφίες του 1420-1421 υπάρχει στα Τζιναλιανά του δήμου Καντάνου ενώ παλιότερα υπήρχε ναός και στην Κασταμονίτσα με μόνο σημερινό απομεινάρι το τοπωνύμιο «Άη Σίδερος» να θυμίζει την ύπαρξή του. Ίδιο τοπωνύμιο συναντάται και δυτικά του ακρωτηρίου της Τρυπητής στα Σφακιά.
Τοπωνύμια που μαρτυρούν την παρουσία ναών του Αγίου Ισιδώρου συναντώνται ακόμα στη Ραβδούχα Κισάμου (Άη Σίδερο), στα Βασιλικά Ανώγεια Ηρακλείου (Άι Σίντερος), στο Ρογδιά Μαλεβιζίου (Άη Σιντέρης) καθώς και στο Καστέλι Πεδιάδος όπου στη θέση Άι Σίδερος υπάρχει παλιός ναός στο όνομα του Αγίου.
Το μικρό μοναστήρι της Σητείας έδωσε το όνομά της στο ανατολικότερο ακρωτήριο της Κρήτης που μέχρι σήμερα έχει επικρατήσει να ονομάζεται «Σίντερο».
Η θέση που ήταν χτισμένη η μονή δεν προσφερόταν για την ίδρυση μεγάλου μοναστηριού καθώς μόνο ασκητές και ερημίτες θα μπορούσαν να ζήσουν σε μια τόσο άγονη και άνυδρη περιοχή.
Η μονή κατά τα φαινόμενα μπαίνει στο περιθώριο κατά τον 15
ο-16ο αιώνα όταν οι πειρατικές επιδρομές αποτελούσαν αληθινή μάστιγα για το νησί και ιδιαίτερα για τα παράλια της Κρήτης. Επικρατεί μάλιστα η άποψη πως οι μοναχοί του Αγίου Ισιδώρου κατέφυγαν μετά από μια τέτοια επιδρομή σε ασφαλέστερη θέση και αποτέλεσαν τον αρχικό μοναστικό πυρήνα της μονής Ακρωτηριανής, της γνωστής μας Τοπλού. Η άποψη αυτή όμως είναι κατά πάσα πιθανότητα λανθασμένη καθώς ο τοιχογραφημένος διάκοσμος της Παναγίας Ακρωτηριανής είναι προγενέστερος της εποχής που βρέθηκε στο νησί ο Μπουοντελμόντι.
Μετά την κατάκτηση της Κρήτης από τους Τούρκους ο ναός εγκαταλήφθηκε. Δεν άργησε να έρθει η φθορά και η κατάρρευση αφού μεταξύ άλλων η συντήρηση και η επισκευή του ήταν εξαιρετικά δύσκολη.
Κατά τους τελευταίους αιώνες της τουρκοκρατίας, ο ναός και η περιοχή του Αγίου Ισιδώρου περιήλθαν στην Τοπλού, πιθανότατα επειδή οι μοναχοί του το εγκατέλειψαν αναζητώντας την ασφάλεια ενός μεγαλύτερου μοναστηριού, όπως άλλωστε συνέβει και με δεκάδες άλλα μοναστήρια της Κρητικής υπαίθρου.
Ο σημερινός ναός είναι κτίσμα του 1880 ενώ κοντά του υπάρχουν ερείπια παλαιότερου ναού. Στο ιερό του ναού αυτού η ανασκαφική έρευνα αποκάλυψε ταφή, προφανώς μοναχού, με πλήθος νομισμάτων της Ενετοκρατίας.
Την τελευταία περίοδο της τουρκοκρατίας που ο μοναχισμός γνώρισε άνθηση, το μοναστήρι του Αγίου Ισιδώρου επανιδρύθηκε ξανά. Στα νεώτερα χρόνια ο ναός και τα κελιά ανακαινίσθηκαν από τον μοναχό Νικόδημο Δροσοφορίδη.
Κατά τη διάρκεια της Γερμανικής κατοχής, η περιοχή χρησιμοποιήθηκε από τα Γερμανοϊταλικά στρατεύματα για στρατηγικούς λόγους. Οι κατακτητές κατεδάφισαν τα κελιά και κράτησαν μόνο τον μικρό ναό. Μετά την κατοχή, ο μοναχός Γεννάδιο Χρυσουλάκης από την Τοπλού ανέλαβε την πρωτοβουλία για την ανοικοδόμηση και αποκατάσταση του χώρου η οποία ολοκληρώθηκε το 1946.
Τα κελιά που έχτισε ο Γεννάδιος το 1946 διατηρούνται μέχρι σήμερα και χρησιμοποιούνται από τους προσκυνητές στις 4 Φεβρουαρίου που γιορτάζει ο ναός.
Επίσκεψη...
Ήθελα χρόνια να βρεθώ μια τέτοια μέρα στον Άγιο Ισίδωρο.
Είχα ακούσει ιστορίες για τον άγονο τόπο, για τους προσκυνητές που κατακλύζουν την εκκλησία από όλα τα μέρη της Κρήτης.
Για την ομορφιά του τοπίου.
Για την ερημιά που εκείνη και μόνο τη μέρα "σπάει" για χάρη του Αγίου.
Ο τόπος που βρίσκεται ο Άγιος Ισίδωρος είναι απαγορευμένος, στην κυριολεξία.
Καθώς βρίσκεται μέσα στα όρια της Ναυτικής Βάσης Κυριαμαδίου, είναι απροσπέλαστος όλο τον χρόνο για το κοινό. Για να μπορέσει κάποιος να πλησιάσει στον ναό, θα πρέπει να περιμένει τη μέρα της γιορτής του Αγίου στις 4 Φεβρουαρίου ή να έχει ειδική άδεια από το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού.
Ξεκινήσαμε πολύ νωρίς, μας περίμενε πάνω από τρείς ώρες δρόμος.
Περάσαμε από την λατρεμένη Σητεία, την Αγία Φωτεινή, μετά το Παλαιόκαστρο, τη μονή Τοπλού, το Βάι, την αρχαία Ίτανο και την παραλία της Ερημούπολης, από την φημισμένη στους σέρφερς όλου του κόσμου παραλία της Τέντας και φτάσαμε στην είσοδο της Ναυτικής Βάσης λίγο μετά τις 9 το πρωί.
Το τοπίο εντυπωσιακό, μοναδικό.
Η άγρια ομορφιά της Κρητικής γης σε όλο της το μεγαλείο.
Ο ναός ντυμένος στα καλά του.
Οι ναύτες που υπηρετούν στη βάση ανέλαβαν τις προηγούμενες μέρες να τον περιποιηθούν, να τον βάψουν, να τον στολίσουν.
Τη μέρα της γιορτής εκτέλεσαν χρέη προσωπικού της εκκλησίας για χάρη του Αγίου.
Απολαύσαμε την μοναδική ηρεμία μαζί με όλο τον κόσμο, μια παρέα.
Η παραλία δίπλα στον ναό γέμισε παιδάκι που μάζευαν κοχύλια από την αμμουδιά. Άλλοι μάζεψαν σταμναγκάθι, ασκολύμπρους και αγριαγγινάρες από τους βράχους. Κάποιοι άλλοι βρήκαν ευκαιρία να βγάλουν φωτογραφίες από τη μοναδική παραλία με τα ερείπια του ναού της Αθηνάς.
Μέχρι τις 11.00 έπρεπε να φύγουμε για να κλείσει ξανά η βάση.

Θα μου μείνει για πάντα αξέχαστη αυτή η μέρα.
Παρόλη την κούραση, η ξεγνοιασιά, η δική μας και των παιδιών....



Τα ερείπια του ναού της Μινωίδας Αθηνάς

Το ακρωτήριο Σίδερο με τον ναό του Αγίου Ισιδώρου








Το βάζο με τα κοχύλια που στολίζει το γραφείο μου

Creative Commons License
Οι παραπάνω φωτογραφίες χορηγούνται με άδεια Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Ελλάδα.